fa مطالعه اثرات تسکینی و ضد‌اضطرابی عصاره سنبل‌الطیب (<i>Nardostachys jatamansi</i>) در مقایسه با دیازپام در موش صحرایی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه سنبل‌الطیب به واسطه اثرات آرام‌بخشی، ضدتشنجی و ضد‌دردی از دیرباز در طب سنتی چین، هند و ایران جایگاه خاصی داشته است. این گیاه با توجه به داشتن آلکالوییدها- استراسیدهای آلی &ndash; اسید والریک و ایزووالریک‌ها همواره در جهت کاهش فشارهای عصبی، درمان افسردگی و بی‌خوابی مزمن مورد استفاده قرار گرفته است.<strong> هدف:</strong> با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم که اثرات ضداضطرابی و پیش بیهوشی عصاره این گیاه را با داروی شیمیایی به صورت مقایسه‌ای مورد مطالعه قرار دهیم. روش‌ بررسی: در این مطالعه ابتدا ریزوم گیاه سنبل‌‌الطیب <em>Nardostachys jatamansi</em> توسط کلروفرم: متانول (30: 70) عصاره‌گیری و سپس به منظور تهیه عصاره تام، فراکسیون n هگزان آن تهیه و مورد بررسی فیتوشیمیایی به وسیله دستگاه GC-MS قرار گرفت. به منظور مطالعه اثرات تسکینی و ضد‌اضطرابی عصاره سنبل‌الطیب در مقایسه با دیازپام در گروه‌های مختلف موش‌های ماده نژاد ویستار، عصاره سنبل‌الطیب با دوزهای 400، 200 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم و دیازپام با دوز 2/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم و دی‌متیل سولفوکساید با همان حجم 30 دقیقه قبل از ارزیابی اثرات تسکینی/خواب‌آوری (مدت خواب القا شده با کتامین با دوز 40 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و ارزیابی اثرات ضد‌اضطرابی با استفاده از مازصلیبی شکل با دوزهای فوق‌الذکر به صورت داخل صفاقی تزریق شد. <strong>نتایج:</strong> نتایج آنالیز فیتوشیمیایی نشان داد که مواد محلول در n هگزان عصاره حاوی بیش از 15 جزء می‌باشد که از عمده‌ترین آنها می‌توان به ترکیبات 9-Aristolen-1-alpha-ol(1/31 درصد)، Valerenic acid (5/26 درصد) و Valernal (13درصد) اشاره نمود. بررسی‌های فارماکولوژیکی نشان داد که عصاره سنبل‌الطیب با بیشترین پاسخ در دوز 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم اثرات تسکینی و ضداضطرابی بهتری دارد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج به دست آمده نشان داد که عصاره سنبل‌الطیب دارای اثرات تسکینی و ضد‌اضطرابی معنی‌داری در مقایسه با دیازپام می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Due to sedation, anticonvulsant and anti-pain effects, Nardostachys jatamansi has had a special place in traditional medicine of China, India and Iran. Regarding Alkaloid, Organic acid esters, valeric acid and isovalerates this plant has always been used to reduce nervous pressure and the treatment depression and chronic insomnia. <strong>Objective:</strong> Considering the importance of sedative and anxiolytic effects of this plant&#39;s we decided to have a comparative study of this plant with chemical drugs. <strong>Methods:</strong> In this study, first, the rhizome of <em>N. jatamansi</em> was extracted by hydromethanolic (70%) solvent and then, the presence of valporoates, in total extract was revealed by GC-MS analysis of its n-Hexane fraction. For studying the effectiveness of sedative and anxiolytic of <em>N. jatamansi</em> in compraison with diazepam different groups of female wistar rats received <em>N. jatamansi </em>(100, 200, 400 mg/kg, ip), diazepam (1.2 mg/kg, ip), di-metyl solphoxid (DMSO) with equal volume, and 15 min after assessing the relif/sleep inducing effect (induced sleep duration by ketamine, 40 mg/kg, ip) and anxiolytic effects (using Elevated plus were done). <strong>Results: </strong>The GC-MS analysis of the n-hexan fraction of extract led to identification and quantification of fifteen compounds, the main components were a - Aristolen-1-alpha-ol (31.1%), valerenal (31%) and valerenic acid (26.5%). Pharmacological results showed that herbal extract of <em>N. jatamansi</em> with the maximum inhibition was observed at the does of 200 mg/kg of sedative and anxiolytic effect. <strong>Conclusion:</strong> Obtained resultes indicated that extract of <em>N. jatamansi </em>gives sedative and anxiolytic effects.</div> سنبل‌الطیب‌, کتامین‌, دیازپام‌, ماز <,i>,Nardostachys jatamansi<,/i>,, Ketamin, Diazepam, Elevated plus Maze 169 174 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-188-1&slc_lang=fa&sid=1 A Rezaie علی رضایی a-rezaie@iau-ahar.ac.ir 100319475328460037780 100319475328460037780 Yes Department of Clinical Sciences, Facfulty of Veterinary Medicine, Azad University گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز M Pashazadeh مهرداد پاشازاده 100319475328460037781 100319475328460037781 No Graduated of Veterinnary Medicine, Islamic Azad Universiity دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Ch Ahmadizadeh چنگیز احمدی‌زاده 100319475328460037782 100319475328460037782 No Department of Microbiology, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر B Jafari بهبود جعفری 100319475328460037783 100319475328460037783 No Department of Microbiology, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر HM Jalilzadeh محمد جلیل‌زاده هدایتی 100319475328460037784 100319475328460037784 No Faculty of Technical and Engineering, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر