fa بررسی ترکیبات اسانس گیاه مشگک (<i>Ducrosia anethifolia</i> (DC.) Boiss.) در ارتفاعات مختلف منطقه سیستان و بلوچستان ایران كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نوع و مقدار ترکیبات موثره گیاهان </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دارویی در</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> رویشگاه</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">های طبیعی مختلف، تحت تأثیر عوامل جغرافیایی مختلف از جمله ارتفاع از سطح دریا قرار دارد</span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> هدف از این مطالعه، شناخت اثر ارتفاع از سطح دریا بر کمیت و کیفیت ترکیبات اسانس گیاه مشگک </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ducrosia</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>anethifolia</em> (DC.) Boiss.)</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در رویشگاه‌های طبیعی آن در منطقه </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">استان سیستان و بلوچستان بود. <strong>روش بررسی:</strong> </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اندام‌های</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هوایی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاه مشگک </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در مرحله گل‌دهی کامل از ارتفاعات مختلف رویشگاه‌های گیاه در </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">استان سیستان و بلوچستان</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> شامل گروه&lrm;های ارتفاعی 400-0، 800-400، 1200-800 و 1600-1200 متر ارتفاع از سطح دریا جمع‌آوری و در سایه خشک شدند. اسانس نمونه‌ها به روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج و سپس جهت تعیین کمیت و کیفیت ترکیبات اسانس از دستگاه‌های </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GC</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GC/MS</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> استفاده شد. <strong>نتایج: </strong>نتایج نشان داد که ارتفاع رویشگاه تأثیر معنی‌داری بر میزان ترکیبات اصلی اسانس داشته است و </span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">cis</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">-Chrysanthenyl acetate</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با میانگین 77/44 درصد، مهمترین ترکیب اصلی اسانس بود که در ارتفاعات 400- 0 و 800 - 400 متر از سطح دریا مشاهده شد. همچنین </span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">n</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">-Decanal</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&alpha;</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">-Pinene</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Citronellal</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">-Cymene</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به ترتیب با 59/7، 37/3، 70/2 و 91/1 درصد از ترکیبات اصلی دیگر اسانس بودند که میزان آنها در ارتفاعات مختلف به طور معنی‌داری متفاوت بود. </span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بین ارتفاع از سطح دریا محل رویش گیاه مشگک و میزان ترکیبات اسانس گیاه دارویی مشگک رابطه معنی‌داری </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وجود دارد</span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> همچنین ارتفاع از سطح دریا یک عامل مهم در تغییرات ترکیبات اسانس این گیاه می‌باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>The content and composition of effective components of medicinal plants in different natural habitats are affected by various factors such as elevation of sea level. <strong>Objective: </strong>The aim of this study was to investigate the effects of altitude of sea level on the essential oil composition of <em>Ducrosia anethifolia</em> Boiss in its natural habitats in Sistan and Baluchestan province, Iran. <strong>Methods:</strong> The plant aerial parts were gathered at full flowering stage from four different altitudes including altitudes of 0-400, 800-400, 800-800 and 1600-1200 meters above sea level and dried in shade. The essential oil was extracted by the hydro-distillation method by Clevenger-type apparatus. The composition of the essential oil was determined by combined GC/MS and GC. <strong>Results:</strong> Results showed that habitat height had a significant effect on the essential oils composition and <em>cis</em>-Chrysanthenyl acetate with an average of 44.77% was the main component, which was observed at 0-400 and 400- 800 m above sea level. Also, n-Decanal, &alpha;-Pinene, Citronellal, and p-Cymene were 7.59%, 3.37%, 2.70% and 1.91% of the other main components, respectively. The amounts of these compounds at various altitudes were significantly different. <strong>Conclusion:</strong> A significant relationship between the altitude of sea level and essential oil components of <em>Ducrosia anethifolia</em> were observed. Also, sea level elevation was an important factor in changes of essential oil composition of this plant.</div> ارتفاع از سطح دریا, اسانس, مشگک Altitude of sea level, Essential oil, Ducrosia anethifolia 343 355 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-120&slc_lang=fa&sid=1 Mina Arbabi مینا اربابی minaarbabi123@gmail.com 100319475328460040889 100319475328460040889 No Department of Horticulture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحدعلوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران Hassanali Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی naghdi@imp.ac.ir 100319475328460040890 100319475328460040890 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Mohammadreza Labbafi محمدرضا لبافی حسین آبادی labbafi@imp.ac.ir 100319475328460040891 100319475328460040891 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Ali Mehrafarin علی مهرآفرین A.mehrafarin@gmail.com 100319475328460040892 100319475328460040892 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Ebrahim Saboki ابراهیم سابکی e.saboki@gmail.com 100319475328460040893 100319475328460040893 No Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Sistan-Baluchistan province, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر