other شناسایی و بررسی اتنوبوتانی منتخبی از گیاهان دارویی شهرستان نیشابور (مطالعه موردی: مراتع زبرخان) كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>مقدمه:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">دانش اتنوبوتانی بخشی از سرمایه‌ی ملی هر قوم است که باور‌ها و آگاهی‌های محلی آنان از گیاهان و خواص آنها را در برمی‌گیرد که حاصل قرن‌ها آزمون و خطا در محیط طبیعی است و به دلیل شفاهی بودن در معرض انحطاط است.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> تحقیق حاضر با هدف آشنایی و مستندسازی فرهنگ استفاده سنتی از گیاهان دارویی مرتع زبرخان از رویشگاه‌های شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی صورت گرفت.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> در این مطالعه دانستنی‌های سنتی مردم پیرامون گیاهان در قالب مصاحبه‌ی آزاد و مشاهده‌ی مشارکتی گردآوری شد. مصاحبه‌ها با محوریت نام محلی گیاهان، اندام مورد استفاده، خواص و شوه مصرف گیاهان مطرح و تا جایی ادامه پیدا می‌کرد که پاسخ‌های تکراری ثبات و صحت مصاحبه را محقق می‌ساخت. گیاهان جمع‌آوری شده با استفاده از منابع معتبر گیاه‌شناسی شناسایی شد.</span></span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>نتایج:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه 70 گیاهی دارویی متعلق به 29 خانواده شناسایی شد که در این بین خانواده‌های </span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:10.0pt;">Lamiaceae</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:10.0pt;">Apiaceae</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:10.0pt;">Compositae</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span> <span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:10.0pt;">Brassicaceae</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:10.0pt;">Polygonaceae</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از بیشترین سهم برخوردار بودند. نتایج حاصل از بررسی کاربرد سنتی گیاهان نشان داد که بیشترین استفاده دارویی از گیاهان جهت درمان بیماری‌های گوارشی، درمان سرماخوردگی، درمان بیماری‌های عصبی، مسکن و آرامبخش می‌باشد. بیشترین کارکرد اندام‌های مصرفی گیاهان شامل سرشاخه‌های گلدار، برگ و ساقه‌های جوان بود. بررسی و مقایسه کاربردهای مختلف گیاهان در منطقه مورد مطالعه و همچنین سایر نقاط ایران تشابه موارد مصرف در میان برخی گونه‌های گیاهی مشابه در مناطق مختلف کشور را به اثبات می‌رساند.</span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> وجود 70 گیاه دارویی غنای مراتع مورد مطالعه را نشان می‌دهد. شناخت این گیاهان و مستندسازی دانش پیرامون آنها می‌تواند زمینه مناسبی برای شناسایی اثرات درمانی جدید گیاهان، استفاده بهتر از گیاهان دارویی و فرآورده‌های آنها را فراهم آورد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction:</strong> Ethnobutany, as a part of every region&rsquo;s national capital, contains local beliefs and knowledge about plants and their characteristics being the result of centuries of trial and error in the natural environment. Though, it is unwritten and exposed to degeneration.<br> <strong>Purpose: </strong>The purpose of this study was to acquire and document the culture of traditional use of Zebarkhan rangeland medicinal plants from Neyshabur in Razavi Khorasan province.<br> <strong>Method: </strong>In this study, the traditional knowledge of the people about the plants was collected in free interviewing and participatory observations. Questions posed about local names, growth form, harvest methods, organ usages and properties of plants. Interviews then went on until the repeated responses confirmed the reliability and validity. Collected Plants were identified by applying valid botanic sources.<br> <strong>Result: </strong>The existence of 70 medicinal plants in Neyshabur rangelands confirms the richness of this region, so identification and documentation of their indigenous knowledge can pave the way for a better usage of medicinal plants and their products.<br> <strong>Conclusion:</strong> In this study, 70 medicinal plant species belonging to 29 families were identified. The largest proportion of plant species were respectively related to Lamiaceae, Apiaceae, Brassicaceae and Polygonaceae. Among traditional uses, the most belonged to diseases treatment related to digestive, colds, neurological problems and sedation. The most commonly used organs were floral branches, leaves and young stems. Investigating and comparing different uses of plants in the study area as well as the other parts of Iran proves the similarity usage of similar plant species in different regions of the country.</div> اتنوبوتانی, دانش بومی, زبرخان, گیاهان دارویی, مشاهده مشارکتی Indigenous knowledge, Ethnobotany, Medicinal plants, Participatory observation, Zebarkhan. 212 231 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-2117-3&slc_lang=other&sid=1 M Hosseini مروارید حسینی 100319475328460035167 100319475328460035167 No Department of Rangeland Management, Gorgan University of Agricultural sciences & Natural Resources, Gorgan, Iran. کارشناسی ارشد علوم مرتع دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران M Rahim Forouzeh محمد رحیم فروزه rfroozeh@gmail.com 100319475328460035168 100319475328460035168 Yes Department of Rangeland Management, Gorgan University of Agricultural sciences & Natural Resources, Gorgan, Iran. استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران H Barani حسین بارانی 100319475328460035169 100319475328460035169 No Department of Rangeland Management, Gorgan University of Agricultural sciences & Natural Resources, Gorgan, Iran دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران