fa خواص فیزیکوشیمیایی بذر و روغن گلرنگ ارقام/لاین‌های ایرانی به عنوان منبع غنی از امگا 6 فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> با توجه به افزایش بیماری‌های قلبی- عروقی، سرطان و چاقی به دلیل مصرف بالای چربی‌های اشباع و حیوانی، ضرورت مصرف اسید‌های چرب امگا 6 و امگا 3 در رژیم غذایی که مانع از ابتلا است و نیز محدودیت منابع موجود به نسبت افزایش جمعیت، محققین در پی یافتن منابع دیگری می‌باشند. <strong>هدف:</strong> جهت استفاده‌ی بهینه‌ی منابع داخلی، کشت رو به افزایش و وجود ارقام جهش یافته‌، به بررسی خواص فیزیکو- شیمیایی بذر و روغن شش رقم از ارقام/لاین‌های گلرنگ (کشت شده در ایران)، مقایسه‌ و دسته‌بندی (لینولئیک یا اولئیک اسید بالا) آن می‌پردازد. <strong>روش بررسی:</strong> رقم/لاین‌های گلدشت (رقم بهاره)، محلی اصفهان، اصفهان 14 و اصفهان 28 (لاین بهاره)، پدیده (رقم پاییزه) و سینا (رقم دیمی) از مؤسسه‌‌ی نهال و بذر کرج تهیه و خواص بذر (پوست: دانه، روغن، پروتئین، خاکستر و رطوبت) و روغن استخراجی (ترکیب اسیدهای چرب، رنگ، اعداد اسیدی، یدی و صابونی) بررسی شد. <strong>نتایج:</strong> نمونه‌ها همگی از نوع معمولی یا لینولئیک بوده و از نوع اولئیک ((Saffola نبود و مقادیر پوست: بذر 8/55 - 5/42؛ اندیس‌های اسیدی 35/1 - 32/0، یدی 130 - 111 و صابونی 6/166 - 1/151؛ درصدهای رطوبت 62/4 - 04/4، خاکستر 98/2 - 13/2، پروتئین 6/17 - 9/12، روغن 5/34 &ndash; 21 و اسیدهای چرب عمده، لینولئیک (78/75 &ndash; 6/72)، اولئیک (7/18 - 6/12)، پالمتیک (4/8 - 34/7) و استئاریک (65/2 - 8/1) بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> در مقایسه با سایر منابع گیاهی، گلرنگ ایرانی بالاترین مقدار اسیدهای چرب ضروری و با ارزش امگا 6 را دارد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> High in take of saturated fatty acids and animal fats, increases cardiovascular disease, cancer and obesity whereas &omega;-3 and &omega;-6 poly unsaturated fatty acids as necessary fatty acids have preventive effect on aforementioned disease. Necessity of &omega;-3 and &omega;-6 acids and limitation of their sources with increasing of population, make scientists to find other sources. <strong>Objective:</strong> For optimal usage of internal oil resources such as safflower, increasing of its cultivation and existence of Saffola as a mutative variety (high amount of oleic acid), this research for investigation the physicochemical characteristics of seed and oil of six variety/line of safflower farmed in Iran and the comparison of type and amount of oil and classification of them to oleic or linoleic acid group was done. <strong>Methods:</strong> Varieties/lines of Iranian safflower including Goldasht (as a spring variety), Mahali Esfehan, Esfehan 14, Esfehan 28 (as spring lines), Padide (as a fall variety) and Sina (as a day land farming variety) were provided )Provision Institute and Improvement of Plant and Seed located in Karaj), and characteristics of safflower seeds (oil, protein, ash, moisture and fiber contents) and its extracted oil (acid, iodine and saponification values, fatty acids profile and color) were investigated. <strong>Results:</strong> Results indicated that the studied varieties/lines were only linoleic safflower (no any oleic safflower). <strong>Conclusion:</strong> Iranian safflower varieties/lines have the highest amount of&omega; -6 (72.6 - 75078) in comparison with other oil sources which are valuable and necessary fatty acids.</div> روغن گلرنگ, امگا 6, خواص فیزیکوشیمیایی, ارقام/لاین‌های گلرنگ ایرانی Safflower oil, ω-6, Physico-chemical characteristics, Iranian safflower varieties/lines 145 154 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-103-9&slc_lang=fa&sid=1 E Morovati عفت مروتی 100319475328460037758 100319475328460037758 No Department of Food Technology, College of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس MA Sahari محمدعلی سحری sahari@modares.ac.ir 100319475328460037759 100319475328460037759 Yes Department of Food Technology, College of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس M Barzegar محسن برزگر 100319475328460037760 100319475328460037760 No Department of Food Technology, College of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس