fa بررسی اثر ضد‌هیپرگلیسمی حاد و مزمن عصاره متانلی مورپرزو (<i>Salvia mirzayanii</i> Rech. & Esfand.) در موش صحرایی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه مورپرزو (از خانواده نعناع) در درمان دیابت شیرین در طب سنتی منطقه کرمان استفاده می‌شود. اثرات ضددیابتی گونه‌های دیگری از جنس <em>Salvia</em> ‌نیز گزارش شده است. <strong>هدف:</strong> در تحقیق حاضر اثر ضد‌هیپرگلیسمی این گیاه بررسی شد. <strong>روش بررسی‌:</strong> یازده گروه هفت‌تایی موش‌های صحرایی نر سفید (شش گروه سالم و پنج گروه دیابتی) استفاده شد. موش‌ها توسط دوز 64 میلی‌گرم بر کیلوگرم از استرپتوزوسین دیابتی شدند. دوزهای 50، 100، 200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم عصاره متانلی کاملاً خشک شده برای یک روز و دوز 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم برای 12 روز به شکل داخل صفاقی2 به کار رفت. در انتها پانکراس، کبد، کلیه و طحال، تحت مطالعات هیستوپاتولوژیک قرار گرفت. مطالعات آماری با روش ANOVA با Tukey Post hoc انجام شد. <strong>نتایج:</strong> دوزهای مختلف از عصاره متانلی گیاه، به طور معنی‌داری باعث پایین‌ آوردن قند خون حیوانات دیابتی شد که بیشترین اثر مربوط به دوز 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم از عصاره بود (001/0 p<). تجویز عصاره متانلی گیاه <em>S. mirzayanii</em>، به مدت 12 روز به حیوانات دیابتی شده اثر پایین آورندگی قند خون معنی‌داری با دوز 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم ایجاد نمود (001/0 p<). از سوی دیگر مطالعات هیستوپاتولوژیک نشان داد که عصاره باعث‌ ترمیم و پرخون شدن بافت پانکراس حیوانات دیابتی، شده و این تغییر در رنگ‌آمیزی لام‌های تهیه شده از بافت‌های پانکراس حیوانات به خوبی مشهود بود. <strong>نتیجه‌گیری‌:</strong> عصاره <em>S. mirzayanii</em> باعث پایین آوردن قند خون حیوانات دیابتی شده شد و اثر آن در ترمیم بافت آسیب‌دیده پانکراس انگیزه‌ای است که این گیاه را جهت مطالعات تکمیلی و ادامه تحقیقات در زمینه داروهای ضددیابت با منشای گیاهی، نامزد مناسبی می‌کند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> In folk medicine, there are many uses of useful effects of some medicinal plants for treatment of disease. In traditional medicine of Kerman province, <em>Salvia mirzayanii</em> Rech. & Esfand. (Lamiaceae) or Mor-e-Porzo applies for treatment of diabetes mellitus. Literature reviews showed another species of <em>Salvia</em> had antidiabetic effects. <strong>Objective:</strong> In this study anti hyperglycemic activities of this plant were evaluated. <strong>Methods:</strong> Eleven group (n=7) of male white rats (six normal and five diabetic) used. Diabetes induced by IP injection of streptozocin (STZ) (64 mg/kg). Diabetes was allowed to develop in these STZ treated rat over of 24h, and animals treated by 50, 100, 200, 400 mg/kg of the dried metanolic extract by IP injection for 24 hours and 400 mg/kg for 12 days. Finally, surgery carried out on these animals and liver and pancreas studied histopathologically. For statistic, used ANOVA with Turkeys&#39; post hoc. <strong>Results:</strong> The maximal reduction in the blood glucose concentration of the fasted rats occurred at extract 400 mg/kg dose of extract. This dose (400 mg/kg) significantly reduced the blood glucose concentrations (p<0.01). On the other hand, histopathological studies showed this extract could repair and increase blood supply of pancreatic cells of these diabetic animals. <strong>Conclusion:</strong> Methanolic extract of <em>S. mirzayanii</em> could reduce blood glucose of these diabetic animals and its considerable effects on damaged pancreatic tissue, persuade the complemented studies and investigation on this plant.</div> <,i>,Salvia mirzayanii<,/i>,, دیابت, استرپتوزوسین, موش صحرایی, عصاره متانلی <,i>,Salvia mirzayanii<,/i>,, Diabetes, Streptozocin, Rat, Methanolic extract 106 116 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-191-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mehrabani ‌میترا مهربانی mmehrabani@hotmail.com 100319475328460037738 100319475328460037738 Yes Department of Pharmacognosy, Pharmaceutics Research Center, Kerman University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی، مرکز تحقیقات فارماسوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان MR Heidary ‌محمود‌رضا حیدری 100319475328460037739 100319475328460037739 No Department of Pharmacology and Toxicology, School of Pharmacy, Kerman University of Medical Sciences گروه فارماکولوژی و سم‌شناسی،‌ دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان M Mehrabani ‌مهرناز مهربانی 100319475328460037740 100319475328460037740 No Department of Pharmacology, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران