fa بررسی ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی کاهوی مواج‎ (<i>Lactuca undulata</i> Ledeb.‌) در 5 رویشگاه طبیعی ایران گياهان دارویی Medicinal Plants پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاهوی مواج</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;<span dir="RTL"> (</span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Lactuca undulata </span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ledeb.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌) گیاهی یکساله از تیره کاسنی است</span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> یکی از مهم‌ترین ترکیبات </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فیتوشیمیایی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سازنده این گیاه که در صنایع دارویی و غذایی اهمیت دارد، شیکوریک اسید است. </span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> هدف از تحقیق حاضر بررسی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ترکیبات فیتوشیمیایی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و فعالیت آنتی‌اکسیدانی کاهوی مواج جمع‌آوری شده از رویشگاه‌های مختلف ایران است. </span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به این منظور </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ساقه </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهان در فاز زایشی از قم، بیارجمند، دشت میرزابایلو در خراسان شمالی، فیروزکوه و چشمه‌علی دامغان جمع‌آوری</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> شدند. سپس میزان شیکوریک، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کافئیک</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و کلروژنیک اسید با دستگاه </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HPLC</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> آنالیز شدند. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">همچنین میزان فنل، فلاونوئید و تانن کل اندازه‌گیری شد. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فعالیت آنتی‌اکسیدانی نمونه‌ها به روش </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DPPH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مورد ارزیابی قرار گرفت</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. </span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> داده‌های حاضر نشان داد که</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نمونه‌های جمع‌آوری </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">ش<span style="text-transform:uppercase;">ده از فیروزکوه، </span>بیشترین میزان شیکوریک اسید (5/3 میلی</span>&lrm;<span dir="RTL">گرم بر گرم وزن خشک) و نمونه</span>&lrm;<span dir="RTL">های قم، بیشترین میزان کافئیک اسید (26/1 میلی</span>&lrm;<span dir="RTL">گرم بر گرم وزن خشک)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> را داشتند</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. همچنین میزان فنل کل از 53/13 در نمونه‌های فیروزکوه تا 86/18 میلی‌گرم در هر گرم وزن خشک در نمونه‌های قم متغیر بود. نتایج حاصل نشان داد که میزان فلاونوئید کل در بین نمونه‌های جمع</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">آوری شده از 5 منطقه مختلف در سطح 5 درصد و میزان تانن کل در سطح 1 درصد تفاوت معنی‌داری با یکدیگر داشتند. از طرفی دیگر بالاترین و کمترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی به ترتیب مربوط به نمونه</span>&lrm;<span dir="RTL">های جمع‌آوری ‌شده از قم و بیارجمند بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاضر نشان داد که کاهوی مواج جمع‌آوری شده از فیروزکوه بالاترین میزان شیکوریک اسید را داشته و می‌تواند به عنوان یک گیاه بومی ایران منبع مناسبی برای تولید شیکوریک اسید باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Lactuca undulata</em> is an annual herb belongs to Asteraceae family.&nbsp; Cichoric acid is the main component of <em>Lactuca undulata</em> which has different property in food and pharmaceutical industries. <strong>Objective:</strong> The goal of current research was to compare phytochemical components and antioxidant activity of <em>Lactuca undulata </em>which was collected from different regions of Iran. <strong>Methods:</strong> For this purpose, stem of plants were collected from Quom, Biarjemand, Mirzabiloo in north Khorasan, Firoozkooh and Damghan-Cheshmeh Ali during regenerative phase. Chicoric, Chlorogenic and Caffeic acid was evaluated by HPLC methods. Also total phenol, flavonoid and tannin contents were assayed. The antioxidant activity was measured by using DPPH assay. <strong>Results:</strong> The obtained results revealed that samples collected from Firoozkooh and Quom accumulated the highest amount of cichoric acid (3.5 mg/g Dry weight) and caffeic acid (1.26 mg/g Dry weight), respectively. Meanwhile the amount of total phenol was varied from 13.53 (in Firoozkooh collected samples) to 18.86 mg/g Dry weight (in Quom collected samples). The results showed that there was significant difference in total flavonoids (P˂ 5%) and total tannin (P˂ 1%) amount among samples collected from different regions. On the other hands, the highest and the lowest antioxidant activity was observed in samples collected from Quom and Biarjemand regions, respectively. <strong>Conclusion:</strong> The current data showed that <em>Lactuca undulata</em> collected from Firoozkooh contain the highest amount of cichoric acid and as an Iranian native plant can be a suitable source of cichoric acid production.</div> کاهوی مواج‌, اسید شیکوریک, فاز زایشی, فعالیت آنتی‌اکسیدانی, کافئیک اسید Lactuca undulata, Antioxidant activity, Cichoric acid, Caffeic acid, Regenerative phase 65 77 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-2190-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Mofid bojnoordi مرتضی مفیدبجنوردی mofid.morteza@gmail.com 100319475328460040746 100319475328460040746 No Deptartment of Biology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Mahnaz Aghdasi مهناز اقدسی aghdasi1346@gmail.com 100319475328460040747 100319475328460040747 Yes Deptartment of Biology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Mohammad Fatemi محمد فاطمی s.m.fatemi@gu.ac.ir 100319475328460040748 100319475328460040748 No Deptartment of Biology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران