fa ارزیابی مقایسه‎ای اسانس حاصل از عرق سه گونه آویشن کاشته شده در سمنان كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">جنس آویشن، گیاهانی چندساله و معطر بوده و متعلق به خانواده نعناعیان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">(<em>Lamiaceae</em>)</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> می&lrm;باشند. اسانس این گیاهان برای درمان التهاب&lrm;های مخاط دهان و گلو، زکام و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مشکلات تنفسی و نیز به عنوان آنتی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اکسیدان و ضد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عفونی&lrm;کننده، استفاده می&lrm;شود.</span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف از این مطالعه، مقایسه&lrm;ی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ترکیبات شیمیایی اسانس حاصل از عرق سه گونه آویشن کاشته شده در سمنان و نیز ارزیابی خاصیت آنتی‌اکسیدانی عرق و اسانس حاصل از عرق آنها بود.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این سه گونه در ساخت عرق آویشن، در بازار ایران کاربرد دارند.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"><strong> </strong>در این مطالعه اندام</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های هوایی سه گونه گیاه کاشته شده آویشن باغی، آویشن دنایی و آویشن کوهی، از مزرعه تحقیقاتی منابع طبیعی استان سمنان جمع‌آوری شدند. ابتدا عرق گیاهان خشک شده توسط روش تقطیر با آب‌،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">استخراج شد و سپس با استفاده از پنتان، روغن </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فرار این عرقیات، جدا شده و بوسیله دستگاه گاز کروماتوگرافی متصل به طیف&lrm;سنج جرمی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GC/MS</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سپس خاصیت آنتی‌اکسیدانی عرق و اسانس حاصل از عرق، به روش سنجش فعالیت روبش رادیکال </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DPPH</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مورد ارزیابی قرار گرفتند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تیمول ترکیب اصلی اسانس حاصل از عرق دو گونه آویشن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> باغی و آویشن دنایی (به ترتیب با 36/38 درصد و 82/56 درصد) بود، در حالی که آلفا- ترپینیل استات با 06/31 درصد، ترکیب اصلی اسانس حاصل از عرق گیاه آویشن </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کوهی بود. بیشترین فعالیت آنتی&lrm;اکسیدانی در اسانس و عرق آویشن دنایی مشاهده شد.</span></span><br> <strong><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ترکیبات شیمیایی اسانس حاصل از عرق سه گونه آویشن که در ساخت عرقیات موجود در بازار به کار می</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روند با یکدیگر متفاوت بوده و می</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تواند در اثربخشی عرق تأثیرگذار باشد.</span></span></span> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genus Thymus is a perennial and aromatic plant and belongs to Lamiaceae family. The essential oils of these plants are used for the treatment of mouth and throat mucosal inflammation, catarrh and respiratory disorders and as antioxidant and antiseptic.<br> <strong>Objective:</strong> The purpose of this study was to compare chemical composition of the essential oils derived from aromatic waters of three thyme species cultivated in Semnan and to investigate the antioxidant properties of aromatic waters and the essential oils. These three species are used in manufacturing of thyme aromatic water in Iranian market.<br> <strong>Methods:</strong> In this study, aerial parts of three cultivated species, <em>Thymus vulgaris</em>, <em>Thymus daenensis</em> and <em>Thymus kotschyanus</em> were collected from Semnan natural resources research field in Shahmirzad. At first, the aromatic waters of dried plants were extracted by water distillation method, and then the essential oils of the aromatic waters were isolated using pentane and analyzed by GC/MS. Then antioxidant activities of thyme waters and the derived essential oils were evaluated by DPPH radical scavenging method.<br> <strong>Results:</strong> Thymol was the major component of the derived essential oils of two species <em>Thymus vulgaris</em> (38.36 %) and <em>Thymus daenensis</em> (56.82 %), while &alpha;-terpinyl acetate (31.06 %) was the main ingredient of the essential oil of <em>Thymus kotschyanus</em>. The most antioxidant activity was observed in the essential oil and aromatic water of <em>Thymus daenensis</em>.<br> <strong>Conclusion: </strong>Chemical composition of the essential oils derived from aromatic water of three thyme species used in manufacturing of thyme water in Iranian market were completely different and it can affect the effectiveness of aromatic thyme water.</div> آویشن باغی, آویشن دنایی, آویشن کوهی, آنتی‌اکسیدان, اسانس, عرق, GC/MS Thymus vulgaris,Thymus daenensis, Thymus kotschyanus, Essential oil, Aromatic water, GC/MS, Antioxidant 175 184 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-123-8&slc_lang=fa&sid=1 M Ghiaci Yekta مونا غیاثی یکتا 100319475328460041116 100319475328460041116 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran 1- مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران F Khalighi-Sigaroodi فرحناز خلیقی سیگارودی 100319475328460041117 100319475328460041117 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Kh Didehban خدیجه دیده‎بان افشرد 100319475328460041118 100319475328460041118 No Department of Chemistry, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران F Bahadori فرزانه بهادری 100319475328460041119 100319475328460041119 No Research Division of Natural Resources Department, Semnan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Semnan, Iran 3- بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران