fa تغییرات میزان و ترکیبات اسانس آویشن دنایی (<i>Thymus daenensis</i> Celak.) تحت تأثیر پیش‌‌خشک کردن و شرایط مختلف انبارداری كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><span style="display: none;">&nbsp;</span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"><strong> </strong>عملیات پس از برداشت نظیر عملیات خشک کردن و شرایط انبارداری تأثیر زیادی بر کمیت و کیفیت مواد مؤثره گیاهان دارویی دارد.</span></span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> بررسی اثر پیش خشک کردن و شرایط و زمان انبارداری بر میزان و اجزای اسانس گیاه دارویی آویشن دنایی از اهداف این تحقیق می‌باشد.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل عملیات پیش خشک کردن (شامل پیش خشک کردن و عدم پیش خشک کردن)، فاکتور دوم شامل دو روش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">انبارداری (نگهداری در سایه و نگهداری در یخچال با دمای 4 درجه سانتی‌گراد) و فاکتور سوم شامل مدت زمان انبارداری (نگهداری اندام خشک گیاه به مدت 60، 120 و 180 روز) می‌باشد. جهت استخراج اسانس، از دستگاه کلونجر و برای شناسایی ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس از دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">GC/Mass</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">GC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> استفاده شد. </span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> بیشترین مقادیر اسانس و مواد مؤثره لینالول، بورنئول، ترپینن-4 ال، تیمول متیل اتر، ای- انتول، تیمول و کارواکرول در زمان نگهداری 60 روز مشاهده شد. همچنین بیشترین مقادیر آلفا- پینن، کامفن، بتا- پینن، میرسن، آلفا فلاندرن، آلفا-ترپینن، لیمونن، سیس- سابینن هیدرات و ترانس سابینن هیدرات در گیاهان خشک شده در سایه بعد از عملیات پیش خشک و نگهداری در یخچال به مدت 120 روز مشاهده شد. </span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> خشک کردن گیاه آویشن دنایی در سایه بدون اعمال پیش خشک و نگهداری آنها در دمای 4 درجه ‌سانتی‌گراد بهترین روش برای حصول حداکثر میزان اسانس و ترکیبات اصلی آن (تیمول و کارواکرول) </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بود.</span></span></span></span><span style="display: none;">&nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The post-harvesting process of medicinal plants such as drying operation and storage conditions has great influence on their quality and quantity of the active ingredients.<br> <strong>Objective:</strong> The aim of this experiment was to investigate the effect of pre-drying operation and also storage conditions and duration on the essential oil content and composition of <em>Thymus</em> <em>daenensis</em>.<br> <strong>Methods:</strong> A factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications. The first factor include drying operations (including pre-drying and without pre-drying), the second factor include storage method (shade storage and storage in a refrigerator at 4 &deg;C), and the third factor was storage duration (storing the plant&rsquo;s organs for 60, 120 and 180 days). The essential oil was extracted by clevenger apparatus and its components were identified using GC and GC/Mass.<br> <strong>Results:</strong> The highest amounts of essential oil, linalool, borneol, terpinene-4-ol, thymol methyl ether, e-anethol, thymol and carvacrol were observed in plants stored for 60 days. Also, the highest amounts of <em>&alpha;</em>-pinene, camphen, <em>&beta;</em>-pinene, myrcene, <em>&alpha;</em>-phellandrene, <em>&alpha;</em>-terpinene, limonene, cis-sabinene hydrate and trans-sabinene hydrate were observed in the plants dried in the shade after pre-drying operation and stored in the refrigerator for 120 days.<br> <strong>Conclusion:</strong> Drying of <em>T.</em> <em>daenensis</em> plants under shade without pre-drying operation and storing in 4 &deg; C was the best way to obtain the highest amounts of essential oil and its main components (thymol and carvacrol).</div> آویشن دنایی, اسانس, انبارداری, تیمول, عملیات خشک کردن, کارواکرول Thymus daenensis, Celak., Carvacrol, Drying operation, Essential oil, Storage, Thymol 49 65 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-116&slc_lang=fa&sid=1 MR Dehghani Mashkani محمدرضا دهقانی مشکانی 100319475328460041136 100319475328460041136 No 1- Department of Horticulture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی Naghdibadi@yahoo.com 100319475328460041137 100319475328460041137 Yes 2- Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران K Larijani کامبیز لاریجانی 100319475328460041138 100319475328460041138 No 3- Department of chemistry, Science and Research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460041139 100319475328460041139 No 2- Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران