fa بررسی اثرات اسانس‌ها و عصاره‌های 50 گیاه دارویی ایران روی سویه‌ای استاندارد کاندیدا آلبیکنس در شرایط آزمایشگاهی فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> در دهه‌های اخیر عفونت&rlm;های ناشی از اثر قارچ فرصت‌طلب کاندیدا که توسط گونه&rlm;های مختلف آن نظیر کاندیداآلبیکنس ایجاد می&rlm;شود سبب افزایش&rlm; چشمگیری در میزان بروز بیماری بوده است. <strong>هدف: </strong>وجود محدودیت&rlm;هایی در درمان بیماری&rlm;های قارچی از قبیل کمبود و گرانی داروهای ضد‌قارچی، عوارض جانبی آنها و نیز مقاومت داروها و یا کاهش حساسیت قارچ&rlm;ها به این نوع داروها موجب شده تا توجه پژوهشگران به جستجوی داروهای ضد‌قارچی جدید خصوصاً داروها‌ی گیاهی معطوف شود.<strong> روش بررسی:</strong> 17 اسانس و 172 عصاره از 50 گیاه دارویی مورد استفاده در طب سنتی ایران جهت بررسی اثرات ضد‌کاندیدایی مورد آزمایش قرار گرفت. بر اساس آزمایش روی سویه‌ی استاندارد 5027PTCC (10231ATCC) مخمر کاندیدا آلبیکنس با استفاده از روش دیسک‌گذاری و انتشار در آگار نشان داد که اسانس و عصاره 16 گیاه دارای اثرات ضد‌کاندیدایی هستند. افزون بر این داروهای نیستاتین، آمفوتریسین B وکتوکونازول نیز به عنوان سه داروی موثر بر سویه استاندارد کاندیدا آلبیکنس به عنوان مقایسه و کنترل مثبت مورد استفاده قرار گرفتند.<strong> نتایج‌:</strong> 16 گیاه (32 درصد) از 50 گیاه مورد مطالعه دارای فعالیت ضد‌کاندیدایی بودند. نتایج نشان داد که اسانس گیاهان آویشن کوهی، آویشن شیرازی، اسطوخودوس، درمنه، زیره سبز، مرزه و نعناع دارای اثرات ضد‌کاندیدایی بسیار قوی‌ و اسانس گیاهان اکلیل کوهی، سیاه دانه و مورد دارای اثرات قوی بودند. در حالی که اسانس گیاهان اکالیپتوس، انیسون، رازیانه‌، گلپر اثرات ضدکاندیدایی متوسطی از خود نشان دادند. <strong>نتیجه&rlm;‌گیری‌: </strong>با توجه به مشکلات روزافزون بیماری‌های قارچی یافته&rlm;های تحقیق حاضر نشان می&rlm;دهد که با تحقیقات بیشتر بر روی گیاهان مورد آزمایش که اثرات ضد‌کاندیدایی خوبی از خود نشان داده‌اند می‌توان امیدوار بود که در آینده بتوان به دارو‌های گیاهی و احتمالاً به ترکیباتی جدیدی جهت درمان عفونت&rlm;های کاندیدایی دست یافت.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Candidiasis is a primary or secondary mycotic infection caused by members of the genus <em>Candida</em>. <strong>Objective: </strong>Recently fungal infections especially Candidiasis has significantly increased. Limitations in treatment of fungal diseases include a few available anti-fungal drugs, side effects, drug resistance and decreased susceptibility of <em>Candida</em> species to anti-fungal drugs, leads to search for new anti-fungal agents as herbal medicines. <strong>Methods:</strong> 17 essential oils and 172 plant extracts, from 50 Iranian plant species obtained through the literature and interviews with traditional healers, were evaluated for Anti _Candida activity. The essential oils and extracts were tested by disc diffusion against <em>Candida albicans</em> (ATCC=10231). <strong>Amphotericin B,</strong> <em>Ketoconazol</em> and <em>Nistatin</em> were used as positive controls. <strong>Results:</strong> Sixteen (32%) out of the 50 plants were found to be active. The essential oils of <em>Thymus kotschyanus</em>, <em>Zataria multiflora</em> Boiss, <em>Artemisia sieberi</em>, <em>Mentha spicata</em>, <em>Satureia hortensis</em>, <em>Lavandula angustifolia</em> and <em>Cuminum cyminum</em> showed high strong activity. The essential oils of <em>Nigella sativa</em> and <em>Rosmarimus officinalis</em> and <em>Myrtus communis</em> showed strong activity. The essential oils of <em>Eucalyptus globulus</em>, <em>Pimpinella anisum</em>, <em>foeniculum vulgare</em>, <em>Heracleum persicum</em>, showed intermediate activity. <strong>Conclusion:</strong> The results of this investigation showed a potent <em>anti_candida</em> activity of selected herbs against <em>Candida albicans</em> type strain. Therefore further investigation need in order to isolate and identify the active compounds to make it available for clinical use.</div> گیاهان دارویی, اسانس و عصاره, اثرات ضد‌کاندیدایی, کاندیداآلبیکنس Medicinal Plants, <,i>,Anti_Candida<,/i>,, Essential oil, Extract, Candida albicans 163 172 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-173-1&slc_lang=fa&sid=1 A Naeini علیرضا نائینی aemamh@yahoo.com 100319475328460037588 100319475328460037588 Yes Department of Parasitology and Mycology, Faculty Medicine and Medical Plants Research Center, Shahed University گروه انگل‌شناسی و قارچ‌شناسی، دانشکده پزشکی و عضو مرکز تحقیقات طب سنتی ایران، دانشگاه شاهد M Naseri محسن ناصری 100319475328460037589 100319475328460037589 No Traditional Iranian Medicine Research Center, Shahed University مرکز تحقیقات طب سنتی ایران، دانشگاه شاهد M Kamalinejad محمد کمال‌نژاد 100319475328460037590 100319475328460037590 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Shaheed Beheshti, University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی F Khoshzaban فریبا خوش‌زبان 100319475328460037591 100319475328460037591 No Department of Parasitology and Mycology, Faculty Medicine and Medical Plants Research Center, Shahed University گروه انگل‌شناسی و قارچ‌شناسی، دانشکده پزشکی و عضو مرکز تحقیقات طب سنتی ایران، دانشگاه شاهد T Rajabian طیبه رجبیان 100319475328460037592 100319475328460037592 No Department of Biology, Faculty of Sciences, Shahed University گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شاهد H Nami حسین اسماعیل‌زاده‌نامی 100319475328460037593 100319475328460037593 No Department of Parasitology and Mycology, Faculty Medicine and Medical Plants Research Center, Shahed University دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد S Mansori صادق منصوری 100319475328460037594 100319475328460037594 No Traditional Iranian Medicine Research Center, Shahed University گروه طب سنتی‌، دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد D Zavieh داوود زاویه 100319475328460037595 100319475328460037595 No Medicinal Plants Research Center, Shahed University مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه شاهد