fa بررسـی تنـوع ژنتیکی اکوتیپ‌های باریجه (<i>Ferula gummosa</i>) مناطق مختلف ایـران با استفاده از نشانگر AFLP بيوتكنولوژی Biotechnology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> باریجه یکی از گیاهان مهم دارویی، صنعتی و آروماتیک ایران است. شیرابه و اسانس این گیاه در صنایع مختلف از جمله داروسازی، غذایی، عطرسازی، چسب‌سازی و نظامی مورد استفاده قرار می‌گیرد. <strong>هدف:</strong> این تحقیق به منظور بررسی تنوع زنتیکی بین اکوتیپ‌های باریجه جمع‌آوری شده از مناطق مختلف کشور که در ایستگاه تحقیقات همند آبسرد کشت شده بودند، صورت گرفت. <strong>روش بررسی:</strong> در این بررسی DNA از برگ‌ها استخراج شده و با استفاده از 10 ترکیب آغازگری AFLP تنوع ژنتیکی مورد بررسی قرار گرفت. <strong>نتایج:</strong> در مجموع 296 آلل قابل نمره‌دهی مشاهده شد که 89 درصد چندشکل بودند و تعداد آلل برای هر آغازگر از 20 تا 43 مشاهده شد. میزان تشابه ژنتیکی بین ژنـوتیپ‌ها از 56/0 تا 87/0 متغیر بــود. کمترین تشابه بین آردینه - دره اشک‌ریــزه 3200 و نمدکوثر لار مشاهده شد. بیشترین تشابه نیز بـــین ژنوتیپ‌های آردینه - گردنه‌ولار و پلور مشاهده شد. تجزیه کلاستر، مشخص کرد که تنوع ژنتیکی بالایی بین اکوتیپ‌های باریجه وجود دارد و همچنین معلوم شد که بین تنوع مولکولی و پراکنش جغرافیایی ارتباطی وجود ندارد. <strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج‮ ‬این‮ ‬بررسی‮ ‬حاکی‮ ‬از‮ ‬وجود‮ ‬تنوع‮ ‬بالا‮ ‬در‮ ‬بین‮ ‬اکوتیپ‌های‮ ‬موجود‮ ‬باریجه‮ ‬است.‮ ‬با‮ ‬توجه‮ ‬به‮ ‬اینکه‮ ‬اکوتیپ‌های‮ ‬باریجه‮ ‬از‮ ‬مناطق‮ ‬مختلف‮ ‬جغرافیایی‮ ‬هستند‮ ‬و‮ ‬ترکیبات‮ ‬اسانس‮ ‬آنها‮ ‬متفاوت‮ ‬است،‮ ‬وجود‮ ‬تنوع‮ ‬ژنتیکی‮ ‬تاییدکننده‮ ‬این‮ ‬مطلب‮ ‬می‌باشد‮ ‬که‮ ‬اختلافات‮ ‬فیتوشیمیایی‮ ‬نمونه‌ها‮ ‬تنها‮ ‬به‮ ‬واسطه‮ ‬اثر‮ ‬محیطی‮ ‬نمی‌باشد،‮ ‬بلکه‮ ‬توسط‮ ‬عوامل‮ ‬ژنتیکی‮ ‬هم‮ ‬کنترل‮ ‬می‌شوند‮ ‬و‮ ‬این‮ ‬نتایج‮ در‮ ‬مدیریت‮ ‬ژرم‮ ‬پلاسم‮ ‬باریجه‮ ‬می‌تواند‮ ‬مفید‮ ‬باشد‮.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Ferula gummosa</em> is one of the most important pharmaceutical, industrial and aromatic plants in Iran. The extract and essential oils of this species are used in different industrial, such as, pharmacy, nutritious, manufacture of perfumes, gluing and military industries. <strong>Objective:</strong> In this research, genetic diversity in the landraces of Galbanum taken from different zones in Iran was studied. <strong>Methods:</strong> In this rummage, the genomic DNA was extracted from young leaves and genetic diversity of these landraces was perused. <strong>Results:</strong> Totally 296 bands were numbered that 89% of them were polymorphic. The number of alleles per each primer combination varied from 20 to 43. The highest and the lowest levels of genetic similarity were 0.87 and 0.56 respectively. The maximum of similarity was observed among landraces of Aridineh-garnadeh velar (Damavand-Tehran) and Polour (Mazandaran), while the minimum of similarity was observed between Ardineh &ndash; ashkrizeh valley 3200 (Damavand &ndash;Tehran) and Namad kousar lar (Shemiranat_Tehran). Cluster analysis using UPGMA method and DICE similarity coefficient indicated a high genetic diversity among <em>F. gummosa </em>landraces. There was not any relationship between genetic diversity and geographic distribution. <strong>Conclusion:</strong> The results of this research shows, the existence of high genetic diversity among existing Galbanum landraces. With considering, that Galbanum landraces are from different geographic zones and their essence components are different, the existence of genetic diversity in such plants denotes that phytochemical differences in samples are not just controlled by environmental effect, but it also controls by genetic factors. The result of this study is useful for genetic resource management in <em>F. gummosa</em> landraces.</div> نشانگر AFLP, تنوع ژنتیکی, <,i>,Ferula gummosa<,/i>, AFLP marker, genetic diversity, <,i>,Ferula gummosa<,/i>, 117 126 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-170-1&slc_lang=fa&sid=1 Z Khounani زهرا خونانی Zahra.khounani@gmail.com 100319475328460037562 100319475328460037562 Yes Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural College, University of Tehran گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران MR Naghavi محمدرضا نقوی 100319475328460037563 100319475328460037563 No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural College, University of Tehran گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران M Omidi منصور امیدی 100319475328460037564 100319475328460037564 No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural College, University of Tehran گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران M Sabokdast منیژه سبکدست 100319475328460037565 100319475328460037565 No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural College, University of Tehran گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران E Talebi Kohyakhi اسماعیل طالبی کویخی 100319475328460037566 100319475328460037566 No Research Institute of Forest and Rangelands مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور