fa تعیین مقدار آزادیراختین موجود در <i>Melia azedarach</i> و <i>M. indica</i> فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهان </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Melia indica</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (چریش) و </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">M. azedarach</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (زیتون تلخ) در طب سنتی مصرف فراوان دارند. این‌دو گیاه به عنوان حشره‌کش طبیعی معروف هستند. ماده عمده موجود در آنها آزادیراختین بوده که شاخص کنترل کیفیت این گیاهان محسوب می‌شود. </span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> در این تحقیق، میزان آزادیراختین موجود در برگ و میوه (میوه کامل، پوست میوه، پالپ و دانه) دو گیاه مذکور به روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HPLC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> تعیین شده است.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> برگ‌ها و میوه‌های گیاه چریش از بندرعباس و گیاه زیتون تلخ از گرگان جمع‌آوری و شناسایی شدند. قسمت‌های پوست، پالپ و دانه میوه از یکدیگر جدا شده و آسیاب شدند. 1000 میلی‌گرم از پودر توسط متانول عصاره‌گیری شد. میزان آزادیراختین موجود در نمونه‌ها توسط دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HPLC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با ستون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">C₁₈</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، فاز متحرک <u>استونیتریل</u>: آب <u>60</u>:40، سرعت جریان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">ml/min</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 1، طول موج </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">nm</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 227 و به مدت 6 دقیقه اندازه‌گیری شد. </span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج نشان دادند که میزان آزادیراختین موجود در میوه کامل دو گیاه به طور قابل توجهی بیشتر از برگ می‌باشد. در میان میوه‌های دو گیاه، میوه چریش حدود دو برابر آزادیراختین بیشتری از زیتون تلخ داشت. میزان این ماده لیمونوئیدی در دانه چریش بیشتر از پالپ و پوست میوه بوده در حالی که در مورد زیتون تلخ در پوست میوه بیشتر و در دو قسمت دیگر تقریباً ناچیز بود. </span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> برای استفاده از گیاه جهت اثرات حشره‌کشی باید از پوست میوه زیتون تلخ استفاده نمود در حالی که در مورد چریش بهتر است عصاره‌گیری از میوه کامل انجام شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Melia indica</em> and <em>M. azedarach</em> (Meliaceae) are widely used in traditional medicine. These species are considered as natural pesticides. Their major compound is azadirachtin (AZD) which is considered as the marker for quality control of these species.<br> <strong>Objective:</strong> In the present investigation, AZD content of the leaves and fruits (comprising the whole fruit, peel, pulp and seeds) of <em>M. indica</em> and <em>M. azedarach</em> have been determined.<br> <strong>Methods:</strong> The leaves and fruits of <em>M. indica</em> and <em>M. azedarach </em>were collected from Bandar Abbas and Gorgan, respectively and identified. The peel, pulp and seeds were separated from each other. One gram of each sample was extracted using methanol. AZD content of each extract was determined by HPLC with following condition: C₁₈ column, mobile phase: acetonitrile: H₂O (60:40), flow rate: 1 mL/min, wave length: 227 nm and run time: 6 min.<br> <strong>Results:</strong> The results revealed that the fruits of the species contained higher amounts of AZD compared to the leaves. Comparing the species, AZD content of <em>M. indica</em> fruits was about two folds in comparison with <em>M. azedarach</em> fruits; also, the content of AZD in the seeds of <em>M. indica</em> was more than peel and pulp of the plant fruits. AZD content was high in peel of <em>M. azedarach</em> and was trace in pulp and seeds of the plant fruits.<br> <strong>Conclusion:</strong> It is concluded that <em>M. azedarach</em> peel could be suggested to be used regarding pesticide properties while it is better to use the whole fruits of <em>M. indica</em> for insecticidal effects.</div> آزادیراختین, چریش, زیتون تلخ, HPLC Melia azedarach, Melia indica, Azadirachtin, HPLC 185 193 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1105-3&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Khanavi مهناز خانوی khanavim@tums.ac.ir 100319475328460041120 100319475328460041120 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Tahereh Hasanloo طاهره حسنلو thasanloo@yahoo.com 100319475328460041121 100319475328460041121 No Department of Plant Molecular Physiology, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran بخش فیزیولوژی مولکولی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Homa Hajimehdipoor هما حاجی مهدی پور hajimehd@sbmu.ac.ir 100319475328460041122 100319475328460041122 Yes Traditional Medicine and Materia Medica Research Center and Department of Traditional Pharmacy, School of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی و گروه داروسازی سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران