fa تأثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه بابونه شیرازی (<i>Matricaria recutita</i> L.) كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> ‌به دلیل آنکه مصرف کودهای شیمیایی سبب آلودگی خاک، آب و محصولات کشاورزی شده است، امروزه کودهای زیستی یک جایگزین مطمئنی برای افزایش بهره‌روی خاک و رشد گیاه در کشاورزی پایدار مطرح می‌باشند. <strong>هدف:</strong> ارزیابی تاثیر کودهای زیستی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه بابونه شیرازی <strong>روش بررسی:</strong> این تحقیق در سه تکرار و شش تیمار در سال 1389 انجام شد. تیمارهای این تحقیق عبارتند از A (شاهد یا بدون کاربرد کود)، B (کود زیستی نیتروکسین + 53 کیلوگرم در هکتار از کود کامل شیمیایی)، C (کود زیستی سوپر نیتروپلاس + 53 کیلوگرم در هکتار کود کامل شیمیایی)‌، D (مخلوط دو کود زیستی سوپر نیتروپلاس و نیتروکسین + 35 کیلوگرم در هکتار کود کامل شیمیایی)‌، E (کود زیستی بیوسولفور) و F (106 کیلوگرم در هکتار از کود کامل شیمیایی). <strong>نتایج:</strong> تیمارهای کودی اثرات معنی‌داری بر ارتفاع گیاه (05/0>p)‌، وزن خشک گیاه (05/0>p)، قطر کاپیتول (01/0>p) (01/0>p)، وزن‌تر کاپیتول در هکتار (01/0>p)، وزن خشک کاپیتول در هکتار (05/0>p)، عملکرد اسانس (01/0>p)، میزان کامازولن (01/0>p) و میزان فلاونوئید کل (01/0>p) داشت. کود شیمیایی اثر معنی‌داری بر عملکرد کمی و کیفی بابونه نداشت و کمترین عملکرد کمی و کیفی بابونه مربوط به تیمار شاهد و تیمار کود شیمیایی بود. اگرچه کودهای زیستی به طور معنی‌داری سبب افزایش کلیه صفت مورد مطالعه در بابونه شدند ولی بیشترین وزن خشک کاپیتول و میزان اسانس در تیمار بیوسولفور مشاهده شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> ‌کاربرد کودهای زیستی، عملکرد کمی و کیفی بابونه را افزایش داده و تیمار بیوسولفور بهترین تیمار بوده است. همچنین کاربرد این کودهای زیستی می‌تواند منجر به کاهش مصرف کودهای شیمیایی در اکوسیستم‌های کشاورزی شود که گامی در راستای به حداقل رسانیدن آلودگی محیط و کشاورزی پایدار است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> As application of chemical fertilizers has been recognized to cause pollution soil, water and agricultural products, today bio-fertilizers are an alternative to mineral fertilizers for increasing soil productivity and plant growth in sustainable agriculture. <strong>Objective:</strong> To determine the effects of biological and chemical fertilizers on qualitative and quantitative yield of Shirazian Babooneh (<em>Matricaria recutita</em> L.) <strong>Methods:</strong> This study was done in a randomized complete block design with three replications and six treatments along 2009- 2010. The treatments were A (Control or no applying fertilizer), B (Bio-fertilizer as Nitroxin+ 53 Kg/ha chemical fertilizer), C (Bio-fertilizer as Super nitro plus + 53 Kg/ha chemical fertilizer), D (Bio-fertilizer as mix of Super nitro plus & Nitroxin + 35 Kg/ha chemical fertilizer), E (Bio-fertilizer as Bio-sulfur) and F (106 Kg/ha chemical fertilizer). <strong>Results:</strong> The fertilizer treatments had significant effects on plant height (p<0.05), plant dry weight (p<0.05), capitol diameter (p<0.01), fresh weight of capitol per ha (p<0.01), dry weight of capitol per ha (p<0.05), essential oil yield per ha (p<0.01), chamazulene content (p<0.01) and total flavonoid content (p<0.01). The chemical fertilizer had not significant effect on qualitative and quantitative yield of Shirazian Babooneh and the lowest qualitative and quantitative yield of Shirazian Babooneh was related to control (A) and chemical fertilizer (F) treatments. Although, the application of bio-fertilizers significantly increased the yield in respect of all studied parameters, the highest dry weight of capitol and content of essential oil were observed in biosulfur (E) treatment. <strong>Conclusion: </strong>The application of the bio- fertilizers increased qualitative and quantitative yield of Shirazian Babooneh and Bio-sulfur treatment was the best treatment. Also, the application of the bio- fertilizers can be in order to reduction in application of chemical fertilizers in agro-ecosystem which is attitude toward minimize of environmental pollution and sustainable agriculture.</div> بابونه شیرازی, کودهای شیمیایی و زیستی, اسانس, کامازولن, فلاونوئید کل, عملکرد کمی <,i>,Matricaria recutita<,/i>, L., Biological and chemical fertilizers, Essential oil, Chamazulene, Total flavonoid, Quantitative yield 35 48 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-63&slc_lang=fa&sid=1 MR Dehghani Mashkani محمد‌رضا دهقانی مشکانی 100319475328460037527 100319475328460037527 No Faculty of Agriculture, Islamic Azad University Roudehen Branch (RIAU) دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی Naghdibadi@yahoo.com 100319475328460037528 100319475328460037528 Yes Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research گروه پژوهشی کشت و توسعه، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی MT Darzi محمد‌تقی درزی 100319475328460037529 100319475328460037529 No Faculty of Agriculture, Islamic Azad University Roudehen Branch (RIAU) دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460037530 100319475328460037530 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research گروه پژوهشی کشت و توسعه، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی Sh Rezazadeh شمسعلی رضازاده 100319475328460037531 100319475328460037531 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی Z Kadkhoda زهره کدخدا 100319475328460037532 100319475328460037532 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی