fa بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس گیاهان موشکورک (<i>Oliveria decumbens</i>) و پونه‌‌ سای بینالودی (<i>Nepeta binaludensis</i>) روی اشریشیاکلای و استافیلوکوکوس اورئوس در دوغ فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> استفاده از عصاره و اسانس‌های گیاهی در بازدارندگی رشد و تکثیر باکتری‌ها در دوغ‌های سنتی و صنعتی خصوصاً در دهه اخیر افزایش یافته است. <strong>هدف:</strong> هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات مهارکنندگی اسانس گیاهان موشکورک و پونه سای بینالودی روی رشد باکتری‌های اشریشیا کلای و استافیلوکوکوس اورئوس در دوغ بوده است. <strong>روش بررسی:</strong> دو گیاه موشکورک و پونه سای بینالودی به ترتیب از لرستان و خراسان شمالی جمع‌آوری و پس از اخذ کد هرباریومی، اسانس آنها به روش تقطیر با آب و توسط دستگاه کلونجر تهیه شدند. غلظت‌های مختلف از اسانس‌ها (12/5 ،25 ،50 ،100 و 200 میکرولیتر در میلی‌لیتر) به دوغ 10 در نمونه‌های دوغ تلقیح شدند. درنهایت جمعیت باکتری‌ها در طی 6 اضافه شده و باکتری‌های اشریشیا کلای و استافیلوکوکوس اورئوس به میزان نگهداری به مدت 5 روز شمارش شدند. <strong>نتایج:</strong> اسانس گیاهان موشکورک و پونه سای بینالودی اضافه شده به دوغ توانسته‌اند در مدت زمان حداکثر 5 روز با حداقل غلظـت 50 میکرولیتـر در میلی‌لیتر روی اشرشیاکلایو در حداقل غلظت 100 میکرولیتر در میلی‌لیتر روی استافیلوکوکوس اورئوس اثرات بازدارندگی معنیداری (0/05 < P). در مقایسه با شاهد را داشته باشند و در این میان اسانس موشکورک اثرات بازدارندگی بیشتری داشته است. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاصل از این پژوهش نشان داده است که اسانس حاصل از دو گیاه موشکورک و پونه سای بینالودی دارای اثر مهاری جالب توجهی بر باکتری‌های اشریشیا کلای و استافیلوکوکوس اورئوس داشته‌اند و اثرات بازدارندگی بیشتر موشکورک به دلیل وجود ترکیبات فنلی بیشتر در مقایسه با پونه سای بینالودی در اسانس آن بوده است. بدین‌جهت این اسانس‌ها را می‌توان برای کنترل باکتری‌های بیماریزای فوق‌الذکر در تولید صنعتی و سنتی دوغ استفاده نمود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Plant extracts and essential oils are commonly used in traditional and industrial doogh products to inhibit bacterial activities.<br> <strong>Objective: </strong>In this study, the antibacterial effects of the essential oils of <em>Olivera decumbens</em> and <em>Nepeta binaludensis</em> against <em>Staphylococcus aureus</em> and <em>Escherichia coli</em> in doogh were investigated.<br> <strong>Methods:</strong> Essential oils of <em>Olivera decumbens</em> and <em>Nepeta binaludensis</em> were collected from Binalud and Pol-Dokhtar respectively and the essential oil of these species were extracted by the hydro-distillation method. Then, different concentrations of essential oils (12.5, 50, 100 and 200 &mu;l mL^-1) were added to doogh containing 10⁴<em> Staphylococcus aureus</em> and <em>Escherichia coli</em> bacteria. Finally, the bacteria were counted during 5 days of storage.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that, at the maximum duration of 5 days storage, the difference between the inhibitory activity of <em>Oliveria decumbens</em> and <em>Nepeta binaludensis</em> essential oils at concentrations of 50 and 100 &mu;l mL^-1 respectively against <em>Escherichia coli</em> and <em>Staphylococcus aureus</em> in comparison with control sample was significant (P < 0.05). Moreover, it was observed that the antibacterial effect of <em>Oliveria decumbens</em> was higher than Nepeta binaludensis due to its more phenolic compounds.<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of the present study have shown that essential oils of <em>Oliveria decumbens</em> and <em>Nepeta binaludensis </em>have good inhibitory effects against <em>Staphylococcus aureus</em> and <em>Escherichia coli</em> in doogh. So they can be used as preservatives in traditional and industrial doogh products.</div> پونه سای بینالودی, اثرات ضدباکتریایی, اسانس, استافیلوکوکوس, اشریشیاکلی, دوغ, موشکورک Nepeta binaludensis, Oliveria decumbens, Antibacterial, Doogh, Essential oil, E. coli, S. aureus 134 142 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1789-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Amin مریم امین mar_amin@yahoo.com 100319475328460041108 100319475328460041108 No Department of Food Science and Engineering, Science & Research Branch, Islamic Azad University, Hesarak Tehran, Iran گروه علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Hooshang Nikoopour هوشنگ نیکوپور h_nikoopour@yahoo.com 100319475328460041109 100319475328460041109 Yes Department of Food Science and Engineering, Science & Research Branch, Islamic Azad University, Hesarak Tehran, Iran گروه علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Reza Fazeli محمدرضا فاضلی mofazeli@yahoo.com 100319475328460041110 100319475328460041110 No Department of Drug and Food Control, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Abne Sina Ave. Tehran, Iran گروه میکروبیولوژی دارویی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده داروسازی، تهران، ایران