fa بررسی بیان ژن‌های 1- دئوکسی- دی- گزیلولوز 5- فسفات ردوکتاز ایزومراز (<i>DXR</i>)، سابینن سینتاز (<i>Tctps1</i>) و آلفاترپینئول سینتاز (<i>Tctps5</i>) در ارتباط با بیوسنتز تیمول و کارواکرول در گیاه آویشن باغی (<i>Thymus vulgaris</i>) تحت تنش کم‌آبی پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> تیمول و کارواکرول دو متابولیت ثانویه ارزشمند گیاه دارویی آویشن باغی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">(<em>Thymus vulgaris</em>)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> است که تولید آن در گیاه به شدت تحت تأثیر فاکتورهای ژنتیکی و محیطی است.</span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></span></span></span> </strong><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بررسی تأثیر تنش کم‌آبی بر بیان 3 ژن مهم مسیر بیوسنتز تیمول و کارواکرول، صفات فیتوشیمیایی و فیزیولوژیک گیاه آویشن باغی بود.</span></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> این آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تیمار و 3 تکرار در گلخانه تحقیقاتی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی انجام شد. تیمارها شامل شرایط 100 درصد (شاهد)، 70 درصد (تنش ملایم)، 40 درصد (تنش متوسط) و 20 درصد ظرفیت زراعی (تنش شدید) بود. بررسی بیان ژن‌ها با روش </span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">qRTPCR</span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بررسی شد و آنالیز اسانس‌ توسط روش </span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HPLC</span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انجام شد. همچنین صفات فیزیولوژیک محتوای کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ، درصد نشت الکترولیت و محتوای کاروتنوئید مورد سنجش قرار گرفت.</span></span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج نشان داد تنش کم‌آبی اثر معنی‌داری (05/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">P &le;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) بر بیان ژن‌های مورد مطالعه داشت. بیش‌ترین میزان بیان ژن‌های </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">DXR</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">(<em>Tctps</em>5)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در تیمار 70 درصد ظرفیت زراعی و بیشترین میزان بیان ژن </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">(<em>Tctps</em>1)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در تیمار 40 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد. همچنین بیشترین میزان تیمول و کارواکرول در تیمار 70 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد. از سوی دیگر بیشترین میزان کلروفیل در تیمار شاهد و بیشترین میزان کاروتنوئید در تیمار 70 درصد ظرفیت زراعی به دست آمد. همچنین در صفات محتوی نسبی آب و نشت الکترولیت تفاوت معنی‌داری میان تیمارهای اعمال شده مشاهده نشد.</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> سطح رطوبت 70 درصد ظرفیت زراعی از طریق افزایش بیان ژن‌های ابتدا و انتهای مسیر بیوسنتزی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">MEP</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> باعث افزایش تولید متابولیت‌های ثانویه تیمول و کارواکرول شده است.</span></span></span></div> <strong>Background:</strong> Thymol and Carvacrol are the two important secondary metabolites from <em>Thymus vulgaris</em> that productions of them are controlled by genetic and environmental factors.<br> <strong>Objective:</strong> Evaluation of Water stress effects on expression of three important genes of thymol and carvacrol biosynthetic pathway and also physiological and phytochemical properties of <em>Thymus vulgaris.</em><br> <strong>Methods:</strong> The present study was conducted in a randomized complete block design with 4 treatments and 3 replications in Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj.&nbsp;<br> For this purpose, the treatments were selected as control (FC), 70% of FC, 40% of FC, and 20% of FC. Gene expression was studied using real-time PCR method, and HPLC was applied to essence analysis. Also physiological characteristic including chlorophyll content, relative water content, electrolyte leakage percentage and carotenoids content were analyzed.<br> <strong>Results:</strong> The results revealed that water stress significantly influenced the gene expression<br> (P&le; 0.05). The highest gene expression of <em>DXR</em> and <em>Tctps5</em> was observed in 70% of FC, while the highest one of <em>TvTPS</em>1 was recorded in 40% of FC. Moreover, the maximum thymol and carvacrol was found in 70% of FC. In other hand the highest chlorophyll content and corotenoids content were obtained in 100% and 70% of FC respectively. Also there were not significant differences between treatments for&nbsp; relative water content and electrolyte leakage percentage.<br> <strong>Conclusion:</strong> The 70% of FC through influencing of genes in the firs and last of MEP pathway increased thymol and carvacrol production.<br> &nbsp; Thymus vulgaris, بیان ژن, تنش کم‌آبی, تیمول, رنگیزه‌های فتوسنتزی, کارواکرول Thymus vulgaris, Gene Expression, water deficit, Photosynthesis Pigments, thymol, carvacrol 58 70 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-75-10&slc_lang=fa&sid=1 F Mirzaei فاطمه میرزایی 100319475328460041271 100319475328460041271 No Agronomy and Plant Breeding Dept, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Lorestan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران F Fatehi فواد فاتحی 100319475328460041272 100319475328460041272 No Payame Noor University (PNU), Tehran, Iran استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران A Ismaili احمد اسماعیلی 100319475328460041273 100319475328460041273 No Faculty of Agriculture, Lorestan University, Lorestan, Iran دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران A Yaghotipoor آنیتا یاقوتی‌پور 100319475328460041274 100319475328460041274 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran دکترای اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران A Qaderi اردشیر قادری Ardeshir582008@gmail.com 100319475328460041275 100319475328460041275 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران