fa مقایسه روشهای میکرو استخراج فاز جامد فضای فوقانی (HS-SPME) و تقطیر آب (HD) برای تعیین اسانس موجود در گیاه لاله واژگون (<i>Fritillaria imperialis</i>) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">در این پژوهش اسانس اندام هوایی گیاه <em>F. imperialis</em> با روش میکرو استخراج با فاز جامد در فضای فوقانی (HS-SPME) استخراج و با استفاده از کروماتوگرافی گازی- طیف سنجی جرمی (GC-MS) شناسایی و مورد بررسی قرار گرفت. 24 ترکیب با تکنیک تقطیر با آب در اسانس شناسایی شد که 61/86%&nbsp; اسانس این گیاه را تشکیل می دادند و مهمترین آنها شامل آلفا-بیزابولول اکسیدA &nbsp;(2/28%)، کامفور (86/12%)، کامازولن (8/11%)، ترانس-توجون (9/10%)، آلفا-بیزابولون اکسید A (3/10%)، دلتا-3-کارن (9/6%) و آلفا-پینن (65/5%) بودند. 21 ترکیب با تکنیک &nbsp;HS-SPME، در اسانس شناسایی شد که 93/94% اسانس را تشکیل می دادند و عمده ترین آنها شامل آلفا-بیزابولول اکسیدA &nbsp;(2/35%)، کامفور(54/9%)، کامازولن (3/18%)، ترانس-توجون (89/7%)، آلفا-بیزابولون اکسید A (8/11%)، دلتا-3-کارن (5/6%) و&nbsp; آلفا-پینن (7/5%) بودند. در هر دو روش، عمده ترین ترکیبات شناسائی شده سزکوئی ترپن های اکسیژن دار بودند، در حالیکه اثری از سزکوئی ترپن های هیدروکربنی مشاهده نشد.<br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">In this research, the essential oil from aerial parts of <em>Fritillaria imperialis</em> was extracted by Head space-Solid phase microextraction (HS-SPME) and analyzed by Gas Chromatography-Mass Spctroscopy (GC-MS) methods. 24 components (86.61%) were identified in the oil was isolated by hydrodistillation. The major components of oil of <em>F.imperialis</em> were &alpha;-Bisabolol oxide A (28.2%), Camphor (12.86%), Chamazulene (11.8%), Trans-Thujone (10.9%), &alpha;-Bisabolone oxide A (10.3%), &delta;-3-Carene (6.9%) and &alpha;-Pinene (5.65%). 21 components (94.93%) were characterized in the oil which was obtained by Head space-solid phase microextraction (HS-SPME). The major components of the oil were &alpha;-Bisabolol oxide A (35.2%), Camphor (9.54%), Chamazulene (18.3%), Trans-Thujone (7.89%), &alpha;-Bisabolone oxide A (11.8%), &delta;-3-Carene (6.5%) and &alpha;-Pinene (5.7%). In both methods (HD & HS-SPME), oxygenated sesquiterpenes were the main components of the oil, whereas hydrocarbon sesquiterpens were trace.<br> &nbsp;</div> لاله واژگون (Fritillaria imperialis), میکرو استخراج با فاز جامد فضای فوقانی (HS-SPME), تقطیر با آب, کروماتوگرافی گازی-طیف سنج جرمی. Fritillaria imperialis, Head space solid phase microextraction (HS-SPME), Hydrodistillation (HD), GC-MS. 122 135 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1724-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahrzad sadat seyed saleh شهرزاد سادات سیدصالح Shahrzadsaleh1990@gmail.com 100319475328460041147 100319475328460041147 No Department of Phytochemistry and Essential Oils Technology, Faculty of Pharmaceutical Chemistry, Pharmaceutical Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran-Iran (IAUPS) دانشگاه آزاد واحد علوم دارویی تهران simin Arabi سیمین عربی siminarabi1354@yahoo.com 100319475328460041148 100319475328460041148 Yes Department of Chemistry, Safadasht Branch, Islamic Azad University,Tehran,Iran دانشگاه آزاد واحد صفادشت fatemeh ashouri فاطمه عشوری f.ashouri@iaups.ac.ir 100319475328460041149 100319475328460041149 No Department of Phytochemistry and Essential Oils Technology, Faculty of Pharmaceutical Chemistry, Pharmaceutical Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran-Iran (IAUPS) دانشگاه آزاد واحد علوم دارویی تهران