fa بررسی تأثیر عوامل محیطی بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن گیاه دارویی کرچک (<i>Ricinus communis</i> L.) فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> کرچک (<em>Ricinus communis</em> L.) یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی مورد استفاده در صنایع داروسازی، آرایشی و بهداشتی بیشتر کشورهای توسعه یافته است. کاربردهای فراوان آن در صنایع مختلف و اخیراً در صنایع غذایی باعث شده است تا پژوهش‌های زیادی روی آن انجام گیرد.‌ <em>هدف:</em> بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن دانه‌های کرچک به دست آمده از مناطق مختلف ایران می‌باشد، تا بهترین منطقه از نظر خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن کرچک مشخص شود. <strong>روش بررسی:</strong> پس از این که دانه‌ها در مناطق مختلف کاملاً رسیدند، برداشت شده و به منظور انجام آزمایش‌ها خصوصیات فیزیکوشیمیایی به آزمایشگاه منتقل شدند. آزمایش‌ها شامل روغن‌گیری با دستگاه سوکسله، اندازه‌گیری میزان کلروفیل با دستگاه اسپکتروفتومتر، اندازه‌گیری ضریب شکست روغن به وسیله دستگاه رفراکتومتر، رطوبت روغن، عدد صابونی، عدد اسیدی، عدد پراکسید و عدد یدی به وسیله استانداردهای AOCS بود. <strong>نتایج:</strong> بررسی‌ها نشان داد که عوامل محیطی اثرات معنی‌داری بر میزان روغن، رطوبت روغن، عدد اسیدی، عدد پراکسید، عدد یدی، میزان کلروفیل و عدد صابونی روغن دانه‌های گیاه دارویی کرچک دارد. در نمونه‌های آنالیز شده محتوای روغن (5/51 - 3/35 درصد)، رطوبت (14/1 - 3/0 درصد)، ضریب شکست (426/1 - 404/1)، میزان کلروفیل (mg Pheophytin/kg oil 40/0 - 16/0)، عدد اسیدی (mg NaOH/g oil 60/0 - 29/0)، عدد پروکسید (meq O2/kg oil 50/0 - 00/0)، عدد صابونی (mg KOH/g Oil 53/178 - 5/164) و عدد یدی (g I2/100 g oil 62/85 - 75/75) بودند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج به دست آمده از خصوصیات روغن گیاه دارویی کرچک مناطق مختلف، می‌توان عنوان کرد که روغن حاصل از مناطق ارومیه، نظرلو و مرند دارای بیشترین کیفیت می‌باشند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>Castor bean (<em>Ricinus communis</em> L.) is one of the most important medicinal plants that used in pharmaceutical, cosmetics and hygienic industries in most of developed countries. The versatile application of castor oil in different industry and recently in food science because of its unique physicochemical properties has led castor oil to be the focus of abundant research projects. <strong>Objective:</strong> The purpose of this study was to determine, the impact of 7 different climatic conditions in Iran on the castor oil production by castor bean from the standpoints of the quality, oil content and physicochemical properties of castor oil. <strong>Methods:</strong> Seeds were harvested after ripening and were transferred to laboratory for measurement of physicochemical properties. Tests were included, measurement of either chlorophyll content by spectrophotometer, or refractive index by refractometer, or moisture oil, saponification value, acid value, peroxide value and iodine value by AOCS standards. <strong>Results:</strong> The results showed that climatic factors had significant effects on oil content, moisture content, acid value, peroxide value, iodine value, chlorophyll content and saponification value. With the analyzed oil samples, oil content, humidity, refractive index, chlorophyll content, saponification value, iodine value, acid value, and peroxide value were respectively determined as 35% - 51%, 0.3% - 1.14%, 1.404 - 1.426, 0.16 - 0.4 mg Phenophytin/ kg Oil, 164 &ndash; 1/79 mg KOH/g Oil, 75 - 86 g I2/100 g Oil, 0.29 - 0.6 mg NaOH/g Oil, 0 - 0.5 meq O2/kg oil. <strong>Conclusion:</strong> Results showed that Urmia, Nazarlu and Marand can be considered for medicinal castor bean plant cultivation for high quality of oil.</div> اقلیم, روغن کرچک, فیزیکوشیمیایی, گیاهان دارویی Castor oil, Climate, Medicinal plant, Physicochemical 97 106 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 A Alirezalu ابوالفضل علی‌رضالو hort_alirezalu1983@yahoo.com 100319475328460037322 100319475328460037322 Yes Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس تهران K Alirezalu کاظم علی رضالو 100319475328460037323 100319475328460037323 No Department of Food Science and Technology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz گروه صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز G Karimzadeh قاسم کریم‌زاده 100319475328460037324 100319475328460037324 No Department plant breeding, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه اصلاح و نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس R Omidbaigi رضا امیدبیگی 100319475328460037325 100319475328460037325 No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس