fa بررسی اثر آنتی‎اکسیدانی گیاهان عناب، زرشک، خرفه و کنگر بر روی سیستم‎های اکسیداتیو: اکسیداسیون سلول‌های کبدی، همولیز گلبول‎های قرمز و قندی شدن غیر‌آنزیمی هموگلوبین (گلیکوزیلاسیون) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> واکنش&lrm;های اکسیداسیون باعث پیشرفت بیماری&lrm;هایی نظیر آترواسکلروز و دیابت می&lrm;شوند. امروزه مشاهده شده است که آنتی&lrm;اکسیدان&lrm;&lrm;ها در کاهش این واکنش‌های اکسیداسیون، پیشگیری و درمان بیماری‌ها نقش دارند. <strong>هدف:</strong> در این مطالعه اقدام به بررسی اثرات آنتی&lrm;اکسیدانی گیاهان عناب (<em>Ziziphus vulgaris</em> Lam)، زرشـک (<em>Berberis integerima</em> Bunge)، خرفه (<em>Portulaca oleracea</em> L.) و کنگر (<em>Gundelia tournefortti</em> L.) بر روی سیستم‌های اکسیداتیو همولیز گلبول‌های قرمز، گلیکوزیلاسیون غیر آنزیمی هموگلوبین و اکسیداسیون لیپیدی نموده‌ایم. <strong>روش بررسی:</strong> ابتدا گیاهان مورد بررسی تهیه و پس از شناسایی هرباریومی عصاره‌گیری شد. هپاتوسیت‌های موش تهیه شد و در مجاورت AAPH قرار گرفت و میزان SGOT آزاد شده از هپاتوسیت&lrm;ها در حضور و غیاب عصاره به عنوان یک مارکرپراکسیداسیون لیپیدی اندازه‌گیری شد. میزان گلیکوزیلاسیون هموگلوبین و همولیز گلبول‌های قرمز در حضور و غیاب عصاره‌ها بررسی گشت و میزان درصد مهار اکسیداسیون ‌محاسبه شد. <strong>نتایج:</strong> در سیستم همولیز گلبولی، گیاهان مورد بررسی به خوبی همولیز گلبول‌های قرمز را مهار نموده‌اند. بیشترین تأثیر بر مهار همولیز گلبول قرمز را گیاه عناب داشته است. گلیکوزیلاسیون هموگلوبین در حضور گیاهان مورد مطالعه به خوبی مهار شده و بیشترین تأثیر بر مهار گلیکوزیلاسیون را گیاه زرشک و کنگر داشته است. پراکسیداسیون لیپیدی در حضور غلظت‌های مختلف گیاه خرفه، زرشک و کنگر به خوبی مهار شده است، در صورتی که گیاه عناب ‌در این سیستم بیشترین خاصیت پراکسیدانی را داشته است. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> گیاهان مورد مطالعه در بعضی غلظت‌ها به خوبی اثرات آنتی‌اکسیدانی نشان دادند بنابراین مطالعه بر روی تاثیر این گیاهان بر برخی از بیماری‌ها از جمله دیابت و آترواسکلروز و بیماری‌های کبدی می‌تواند حایز اهمیت باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Oxidative damage may play a role in the development of atherosclerosis and diabetes mellitus. Antioxidant could help to protect against oxidative stress related disorders. <strong>Objective:</strong> We studied the antioxidant effects of some plants, namely, <em>Ziziphus vulgaris</em>, <em>Portulaca oleracea</em>, <em>Berberis integerima</em>, <em>Gundelia tournefortti</em> on the above mentioned reactions. <strong>Methods:</strong> Ethanolic and water extracts of the mentioned plants were prepared in three different concentrations: 2.5, 5 and 10 &micro;g/ml. Hepatocytes of rat were exposed to AAPH. The amount of Serum glutamate oxaloacetate transferase (SGOT) released from membrane lipid peroxidation was also measured in presence and absence of the plant extract. The changes of hemoglobin (Glycosylation) and red blood cell hemolysis were measured in the presence and absence of the extract. The percent of oxidation inhibition was compared with that in control subjects. <strong>Results:</strong> The results showed all plants had antioxidant effects on hemolysis of red blood cell. The highest extent of hemolysis inhibition of red blood cell was due to <em>Ziziphus</em>. The highest glycosylation inhibition of hemoglobin was shown by <em>Gundelia</em> and <em>Berberis</em>. <em>Portulaca</em>, <em>Gundelia</em> and <em>Berberis</em> decreased SGOT release from hepatocytes, but the least extent of lipid peroxidation inhibition was shown by <em>Ziziphus</em>. <strong>Conclusion:</strong> This study showed that the plants have an antioxidant effect and they can be probably used as an antioxidant in food supplement in diabetic, atherosclerotic and liver disease patients.</div> آنتی‌اکسیدان, خرفه,‌ زرشک, عناب, کنگر Antioxidant, <,i>,Berberis integerima<,/i>,, <,i>,Gundelia tournefortti<,/i>,, <,i>,Portulaca oleracea<,/i>,, <,i>,Ziziphus vulgaris<,/i>, 80 88 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-155-1&slc_lang=fa&sid=1 A Movahedian Ataar احمد موحدیان عطار 100319475328460037307 100319475328460037307 No Department of Pharmaceutics, Faculty of Pharmacy, Isfahan University of Medical Sciences گروه بیوشیمی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان A Eshraghi آزاده اشراقی eshraghi_a82@yahoo.com 100319475328460037308 100319475328460037308 Yes Department of Pharmaceutics, Faculty of Pharmacy, Isfahan University of Medical Sciences گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان S Asgari صدیقه عسگری 100319475328460037309 100319475328460037309 No Department of Basic Sciences, Isfahan Cardiovascular Research Center گروه فارماکوگنوزی، واحد علوم پایه، مرکز تحقیقات قلب و عروق اصفهان، مرکز تحقیقات فیزیولوژی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Gh Naderi غلامعلی نادری 100319475328460037310 100319475328460037310 No Department of Basic Sciences, Isfahan Cardiovascular Research Center گروه فارماکوگنوزی، واحد علوم پایه، مرکز تحقیقات قلب و عروق اصفهان، مرکز تحقیقات فیزیولوژی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان A Badiee اکبر بدیعی 100319475328460037311 100319475328460037311 No Department of Pharmaceutics, Faculty of Pharmacy, Isfahan University of Medical Sciences گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان