fa بررسی مواد تشکیل‌دهنده اسانس و اثرات ضد‌باکتریایی گیاه <i>Heptaptera anisoptera</i از خانواده چتریان فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه <em>Heptaptera anisoptera</em> (DC.) Turin از خانواده چتریان در نقاط مختلفی از کشور ما می‌روید. تاکنون چند ترکیب شیمیایی از این گیاه جداسازی و تعیین ساختار شده‌اند، اما تا آنجا که ما بررسی کرده‌ایم، تاکنون آنالیز اسانس این گیاه و بررسی اثر ضد‌باکتریایی آن گزارش نشده است. <strong>هدف:</strong> بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس با دستگاه GC/MS و اثرات ضد‌باکتریایی گیاه <em>Heptaptera anisoptera</em>. <strong>روش بررسی:</strong> گیاه موردنظر در بهار 1386 از منطقه طالقان- استان تهران جمع‌آوری و پس از شناسایی، اسانس آن به روش تقطیر با آب استخراج شد. نمونه اسانس پس از آبگیری، با دستگاه GC/MS مورد بررسی و آنالیز قرار گرفت. روش شناسایی بر اساس مقایسه طیف‌های جرمی و ضرایب بازداری اجزاء با استانداردها بود. عصاره‌های متانولی، کلروفرمی و هگزانی این گیاه با اسباب سوکسله تهیه و اثر ضد‌باکتریایی رقت‌های مختلف این عصاره‌ها روی 10 باکتری گرم مثبت و منفی آزمایش شد. <strong>نتایج:</strong> 3/91 درصد اجزاء (شامل 10 ترکیب) در اسانس این گیاه شناسایی شد. مواد عمده آن عبارتند از: تیمول (8/48 درصد)، 3- کارن (6/17 درصد)، فیتول (9/7 درصد)، متیل لینولنات (6/5 درصد) و متیل پالمیتات (7/4 درصد). هیچ‌یک از عصاره‌های مورد آزمایش در غلظت‌های تهیه شده روی هیچکدام از باکتری‌ها اثر نداشتند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با آنکه تیمول ماده عمده اسانس برخی گیاهان مانند انواع آویشن و نیز گیاه زنیان است، گیاهان دیگر مانند نمونه مورد بررسی نیز حاوی ماده عمده تیمول می‌باشند و در صورت لزوم می‌توان از این اسانس استفاده کرد. در انواع آویشن علاوه بر تیمول، ایزومر آن، کارواکرول هم وجود دارد ولی در گیاه مورد پژوهش کارواکرول شناسایی نشد. مانند سایر اسانس‌ها، در اسانس مورد تحقیق در این مقاله، مونوترپنوئیدها اجزای اصلی و عمده را تشکیل می‌دادند. به خاطر استعمال زمان زیاد (حدود سه ساعت) جهت استخراج اسانس، اجزای غیرترپنی نیز در اسانس وارد و شناسایی شدند (مواد دی‌ترپنی، استرها و اسید چرب). علی‌رغم این انتظار که گیاهان ظاهراً اثر ضدباکتری دارند، هیچ عصاره‌ای از گیاه <em>H. anisoptera</em>، در هیچ یک از چهار مدل آزمایشی استفاده شده، اثر ضد باکتریایی واضحی نشان نداد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Heptaptera anisoptera</em> from Umbelliferae was growth in some spaces of Iran. Some researches have been carried out on the herb about isolation and structure elucidation of some phytochemicals. There isn&rsquo;t any report about identification of substances in the essential oil and antibacterial activities of this plant. <strong>Objectives:</strong> Identification of substances in the essential oil and antibacterial activities of <em>Heptaptera anisoptera</em> (DC.) Turin. Literature survey has shown that the herb has not previously been investigated for essential oil and antibacterial activities. <strong>Methods:</strong> The essential oil of aerial parts from <em>Heptaptera anisoptera</em> (DC) Turin. (Umbelliferae) was obtained by hydrodistillation. The oil was analyzed by GC/MS. The effects of methanol, chloroform and hexane extracts of this plant were tested on 10 G+ and G- bacteria in different dilutions. <strong>Results:</strong> 91.3% of the oil (10 components) was identified. Method of identification was based on comparison of the mass spectra and retention indices of the components with standards. Thymol (48.8%), 3-carene (17.6%), phytol (7.9%), methyl linolenate (5.6%), and methyl palmitate (4.7%) were the major components. None of the extracts are any effect on tested bacteria. <strong>Conclusion:</strong> While thymol is the major component of some herbs such as thymes and ajowan, other plants can have thymol as major component. In the oil of thymes, carvacrol is reported, too, but it didn&rsquo;t identify in the oil of H. anisoptera. Similar to other essential oils, monoterpenoides were major compounds. As a result of use of long time for oil extraction (3 hours), non-terpenoides components (diterpenoide, fatty acids and esters) came in the oil, too. Despite the fact of antibacterial activity of plants, none extract of H. anisoptera in 4 test models, have significant antibacterial effect.</div> <,i>,Heptaptera anisoptera<,/i, ترکیبات شیمیایی اسانس, اثرات ضد‌باکتریایی, طالقان, GC/MS, تیمول <,i>,Heptaptera anisoptera<,/i, Taleghan, antibacterial activities, essential oil composition, GC/MS, thymol 26 32 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-111-2&slc_lang=fa&sid=1 B Nikavar بهمن نیک‌آور 100319475328460037278 100319475328460037278 No School of Pharmacy, Shaheed Beheshty University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی و بیوتکنولوژی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی F Mojab فراز مجاب sfmojab@yahoo.com 100319475328460037279 100319475328460037279 Yes School of Pharmacy, Shaheed Beheshty University of Medical Sciences مرکز تحقیقات علوم دارویی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی N Rahro نسرین راهرو 100319475328460037280 100319475328460037280 No School of Pharmacy, Shaheed Beheshty University of Medical Sciences دانش‌آموخته دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی S Sayyed Madani سارا سیدمدنی 100319475328460037281 100319475328460037281 No Pharmaceutical Sciences Unit, Islamic Azad University دانش‌آموخته واحد علوم دارویی، دانشگاه آزاد اسلامی M Kamali-nejad محمد کمالی‌نژاد 100319475328460037282 100319475328460037282 No School of Pharmacy, Shaheed Beheshty University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی و بیوتکنولوژی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی H Mehregan هادی مهرگان 100319475328460037283 100319475328460037283 No Pharmaceutical Sciences Research Center (PSRC), Shaeed Beheshty University of Medical Sciences گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی