fa بررسی تغییرات محتوای اسانس، میزان E- سیترال و خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی به‎لیمو در پاسخ به القای ترکیبات فعال‎زیستی و تنظیم‎کننده‎های رشد گیاهی پژوهشی Research <p dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:7.1pt;margin-bottom:0cm;margin-left:14.2pt;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:90%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span><span style="font-size:11.0pt;"> به‌لیمو با نام علمی </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Lippia citriodora</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> H.B.K.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دارویی و معطر از خانواده شاه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پسند </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Verbenaceae</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">است.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:7.1pt;margin-bottom:0cm;margin-left:14.2pt;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:90%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شناخت تغییرات محتوای اسانس و<span style="color:#0D0D0D;"> میزان </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-size:10.0pt;">E</span></span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">- سیترال (ژرانیال)</span></span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاه دارویی به</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">لیمو در پاسخ به القای تنظیم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کننده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های رشد گیاهی و ترکیبات فعال</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زیستی بود<span style="color:#0D0D0D;">.</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:7.1pt;margin-bottom:0cm;margin-left:14.2pt;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:90%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به اجرا در <span style="color:#0D0D0D;">آمد. فاکتور اول در چهار سطح تیماری شامل تیمار شاهد (بدون القای تنظیم&lrm;کننده رشدی گیاه)، تیمار القای محلول 50 پی.پی.ام اسیدجیبرلیک و 50 پی.پی.ام اسید ایندول بوتیریک، تیمار القای محلول 50 پی.پی.ام اسیدجیبرلیک و 100 پی.پی.ام اسید ایندول بوت</span></span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یریک و تیمار القای محلول 100 پی.پی.ام اسیدجیبرلیک و 50 پی.پی.ام اسید ایندول بوتیریک و فاکتور دوم شامل القای محرک&lrm;زیستی کیتوزان با دو سطح غلظت صفر و 400 پی.پی.ام و فاکتور سوم شامل القای محرک&lrm;زیستی متانول </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-size:10.0pt;">(MeOH)</span></span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با دو سطح غلظت صفر و 5 درصد حجمی بود.</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:7.1pt;margin-bottom:0cm;margin-left:14.2pt;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:90%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> که اثرات سه&lrm;گانه محلول&lrm;پاشی هورمون<span style="color:#0D0D0D;">،</span> متانول و کیتوزان روی ارتفاع بوته، تعداد ساقه فرعی<span style="color:#0D0D0D;">،</span> طول برگ<span style="color:#0D0D0D;"> در سطح آماری پنج درصد</span> و روی بقیه خصوصیات مورد اندازه‌گیری در سطح آماری یک درصد معنی‌دار شدند. بیشترین میزان <span style="color:#0D0D0D;">محتوای اسانس در تیمار </span>400 پی.پی.ام کیتوزان و 5 درصد حجمی متانول مشاهده شد. بیشترین تعداد برگ<span style="color:#0D0D0D;"> و میزان </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-size:10.0pt;">E</span></span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">- سیترال در 400</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> پی.پی.ام کیتوزان و بیشترین <span style="background:white;">وزن تر و خشک ساقه و ریشه</span><span style="color:#0D0D0D;">، وزن خشک برگ</span><span style="background:white;"> در تیمار حاوی </span>50 پی.پی.ام اسید جیبرلیک<span style="color:#0D0D0D;"> و 100 پی.پی.ام</span> اسید ایندول بوتیریک <span style="background:white;">حاصل شد.</span></span></span></p> <p><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">گیری</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به طور کلی اثرات متقابل </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، متانول و کیتوزان روی محتوای اسانس، میزان </span></span></span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">E</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">- سیترال و خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی به&lrm;لیمو معنی‌دار و مثبت بوده است.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Lippia citriodora</em> H.B.K is an important medicinal and aromatic plant from the Verbenaceae family.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> The aim of this study was to investigation of essential oil percentage, <em>E</em>-citral (geranial) content and morphophysiological changes of <em>Lippia citriodora</em> in response to induction of bioactive compounds and plant growth regulators.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> This study has been conducted on the base of factorial experiment in randomized complete block design (RCBD) with 3 replications. The first factor included the application of bioregulators at four levels that were distilled water, 50 ppm gibberellic acid (GA₃) + 50 ppm IBA, 50 ppm GA₃ + 100 ppm IBA and 100 ppm GA₃ + 50 ppm IBA. The second factor was chitosan inductions at two levels: distilled water and 400 ppm chitosan. The third factor was methanol induction at two levels: distilled water and 5% v/v methanol.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Results:</strong> The measured traits were significantly affected (P&le;0.01) by the interaction of bioregulators, methanol and chitosan except for plant height, number of branches, leave length that were significantly affected at 0.05 level. The highest content of essential oil achieved by 400 ppm chitosan and 5% V/V methanol. The highest amount of leaves number and <em>E</em>-citral content were observed at 400 ppm chitosan. The maximum value of root and stem fresh and dry weight and leaf dry weight were obtained at 50 ppm GA₃ + 100 ppm IBA.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Generally, the interaction of foliar application of plant growth regulators, methanol and chitosan could be positively effect on essential oil, <em>E</em>-citral (geranial) content and morpho-physiological traits.</p> به‎لیمو, اسانس, اسید جیبرلیک, اسید ایندول بوتیریک, کیتوزان, متانول Lippia citriodora, Essential oil, Gibberellic acid, Indole-3-butyric acid, Chitosan, Methanol 18 28 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-112&slc_lang=fa&sid=1 M Roodbaraky مهسا رودبارکی 100319475328460041335 100319475328460041335 No Department of Horticulture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460041336 100319475328460041336 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران F Khalighi-Sigaroodi فرحناز خلیقی سیگارودی 100319475328460041337 100319475328460041337 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران HA Naghdi Badi حسنعلی نقدی‎بادی 100319475328460041338 100319475328460041338 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران