fa کمی‎سازی تغییرات متابولیت تریگونلین در گیاهچه‎های شنبلیله (<i>Trigonella foenum- graecum</i> L.) تحت القای کیتوزان و تنش ‎خشکی كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">مقدمه</span></span><span dir="LTR">:</span> </strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">القای محرک</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های زیستی و غیر‌زیستی یکی از راهکارهایی است که با آن می</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">توان سبب تغییرات کمی و کیفی متابولیت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های دارویی جوانه</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های گیاهان دارویی شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">هدف</span></span><span dir="LTR">:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;"><strong> </strong>هدف از انجام این آزمایش بررسی اثر محرک زیستی کیتوزان بر میزان تریگونلین جوانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های گیاه شنبلیله تحت شرایط تنش خشکی می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">باشد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">روش بررسی</span></span><span dir="LTR">:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;"> این تحقیق در سه آزمایش جداگانه (جوانه</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های چهار، هشت و دوازده روزه) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 15 تیمار در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل: کیتوزان در پنج سطح (0، 05/0 ، 1/0، 2/0 و 4/0 درصد) و تنش خشکی در سه سطح (شاهد (عدم تنش)، 2/0- و 4/0- مگاپاسگال) بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">نتایج</span></span><span dir="LTR">:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;"><strong> </strong>نتایج تجزیه واریانس نشان داد که کیتوزان، تنش خشکی و اثر متقابل کیتوزان و تنش خشکی بر میزان تریگونلین جوانه</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های چهار، هشت و دوازده روزه اثر معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">داری داشت. جوانه</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های مسن</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">تر دارای میزان تریگونلین کمتری بودند به طوری که بیشترین میزان آن در جوانه</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">های روز چهارم مشاهده شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">نتیجه</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13pt;">&lrm;<span dir="RTL">گیری</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12pt;">:</span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;"> اگرچه با افزایش سن گیاهچه</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">ها، میزان تریگونلین کاهش یافت ولی با اعمال تنش خشکی و مصرف مقدار بهینه کیتوزان (تا 2/0 درصد) سبب کاهش روند نزولی تریگونلین با افزایش سن گیاهچه</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11pt;">ها شد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>Application of bio-stimulants is one of solutions to quantitative and qualitative changes in metabolites of medicinal plants sprouts.<br> <strong>Objective: </strong>The aim of this study is to investigate the effect of chitosan bio-stimulation on trigonelline content of sprout under water stress.<br> <strong>Methods:</strong> This study was conducted in three separate factorial experiments (three times of 4, 8 and 12 days after planting) based on completely randomized design with 15 treatment in 3 replications. The treatments were chitosan in five levels (0, 0.05%, 0.1%, 0.2% and 0.4%) and water stress in 3 levels (control without stress treatment, -0.2 and 0.4 Mpa).<br> <strong>Results:</strong> The result of variance analysis showed that chitosan, under stress and interaction effect of chitosan and water stress had significant effect on trigonelline content of 4, 8 and 12-day sprout. The trigonelline content decreased during the experiment in a way that the highest content of that was observed at the first days of seed germination.<br> <strong>Conclusion:</strong> By induction of water stress and application of chitosan with optimum amount (to 0.2%) decrease in trigonelline content attained to the lowest trend during the experiment.</div> شنبلیله, تریگونلین, تنش خشکی, کیتوزان, مدلسازی Trigonella foenum- graecum L., Bio-stimulant, Environmental stress, Modeling, Sprout 22 32 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-121-4&slc_lang=fa&sid=1 P Ahadi پریا احدی p.ahadi@yahoo.com 100319475328460041244 100319475328460041244 No Department of Horticulture Science, Karaj branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج HA Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی naghdibadi@yahoo.com 100319475328460041245 100319475328460041245 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran جهاد دانشگاهی MR Labbafi محمدرضا لبافی حسین آبادی mohammad1700@yahoo.com 100319475328460041246 100319475328460041246 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran جهاد دانشگاهی