fa تغییرات بیوسنتز تریگونلین تحت تأثیر ترکیبات نیتروژنه در کشت ریشه‌های مویین شنبلیله ایرانی (<i>Trigonella foenum-graecum</i> L.) بيوتكنولوژی Biotechnology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> تریگونلین متابولیت ارزشمندی از دسته آلکالوئیدها با اثرات درمانی موثر به ویژه در دیابت است. <strong>هدف:</strong> در این تحقیق اثر سه سطح مختلف ترکیبات نیتروژنِ محیط کشت پایه موراشیک- اسکوگ شامل KNO3 و NH4NO3 بر میزان تولید تریگونلین در کشت سوسپانسیون ریشه‌های نرمال و ریشه‌های مویین مورد بررسی قرار گرفت. <strong>روش بررسی: </strong>به منظور القای ریشه‌های مویین از دو سویه ATCC15834 و K599 باکتری <em>Agrobacterium rhizogenes</em>‌ به ‌روش غوطه‌ورسازی و تزریق استفاده شد. به ‌منظور تأیید درج قطعه T-DNA در ژنوم گیاه و عدم حضور اگروباکتریوم با استفاده از پرایمر ژن‌های rolB و virD در واکنش زنجیره‌ای پلیمراز آنالیز مولکولی انجام گرفت. ریزنمونه‌های ریشه مویین و طبیعی در محیط‌های کشت سوسپانسیون موراشیگ - اسکوگ در سه سطح مختلف ترکیبات نیتروژن، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار کشت شده و ریشه‌ها بعد از گذشت 28 روز برداشت شدند. پس از انجام عصاره‌گیری، میزان آلکالوئید تریگونلین توسط دستگاه HPLC مورد ارزیابی قرار گرفت. <strong>نتایج:</strong> هر دو سویه باکتری K599 و ATCC15834‌ به ترتیب بعد از دو و سه هفته، باعث القای ریشه‌های مویین در قسمت‌های طوقه، ساقه و برگ گیاهچه‌ها شدند. بیشترین مقدار تریگونلین (98/13 میلی‌مول بر گرم ماده خشک) مربوط به تیمار ریشه‌های مویین با دو برابر ترکیبات نیتروژنه‌ و کمترین مقدار (74/8 میلی‌مول بر گرم ماده خشک) مربوط به ریشه‌های نرمال با نصف ترکیبات نیتروژن‌ بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> به طور کلی نتایج نشان داد که ترکیبات نیتروژنه به ویژه یون آمونیوم نقش تعیین‌کننده‌ای در تولید تریگونلین و رشد ریشه‌های مویین دارند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Trigonelline is known as a valuable metabolite of alkaloids group with the therapeutic affects, especially on diabetes. <strong>Objective:</strong> In this study the effect of 3 levels of nitrogen compounds (2x, full, and half) of basic MS media including KNO3 and NH4NO3 were evaluated on trigonelline production in suspension culture for normal and hairy roots. <strong>Methods:</strong> In order to hairy root induction, 2 strains of Agerobacterium rhizogenes (ATCC15834 and K599) via co-cultivation and injection methods were used. After appearing of hairy roots a molecular analysis by PCR and genes primers of rolB and virD was conducted to confirm insertion of T-DNA segments in root genome and that the roots were bacteria-free. Then, the hairy and normal roots for investigations of trigonelline production ability were cultured in suspension MS media and the treatments were arranged in an experimental based on Randomized Complete Block Design with 3 replications. After 28 days, the trigonelline contain of roots were analyzed by HPLC method. <strong>Results:</strong> The hairy roots were induced in the parts of plant such as crown, stem and leaf by the both strains of bacteria. The highest amount of trigonelline contain was achieved of the hairy roots cultured in MS2x media and the lowest was achieved in MS1/2N media. (13.98 and 8.74 mM/g dry mater respectively). <strong>Conclusion:</strong> the results indicate a main role of nitrogenous compounds (especially NH4+) and quick growth of hairy roots in enhancing of trigonelline production.</div> متابولیت ثانویه, تریگونلین, ریشه‌ مویین, اگروباکتریوم ریزوژنز Secondary metabolites, Trigonellin, Hairy roots, Agrobacterium rhizogenes 128 135 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-48&slc_lang=fa&sid=1 Z Akbari زهرا اکبری 100319475328460042274 100319475328460042274 No Department of Horticulture, Science and Research branch, Islamic Azad University دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات A Qaderi اردشیر قادری 100319475328460042275 100319475328460042275 No Department of Biotechnology of Medicinal Plants, Institute of Medicinal Plants, ACECR پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی S Kalate-jari سپیده کلاته جاری 100319475328460042276 100319475328460042276 No Department of Horticulture, Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه باغبانی‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460042277 100319475328460042277 No Department of Cultivation and Development of Medicinal Plants, Institute of Medicinal Plants, ACECR پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی Naghdibadi@yahoo.com 100319475328460042278 100319475328460042278 Yes Department of Cultivation and Development of Medicinal Plants, Institute of Medicinal Plants, ACECR گروه پژوهشی کشت و توسعه گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی