fa بررسی روش‌های مختلف خشک کردن گیاه دارویی نعناع فلفلی (<i>Mentha piperita</i>) پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> محصولات کشاورزی و بخصوص گیاهان دارویی می‌بایست بعد از برداشت مورد فرآوری‌های مختلفی از جمله جداسازی اجسام خارجی، شستشو و تمیز کردن، خشک کردن، بسته‌بندی و غیره قرار می‌گیرند. یکی از مهم‌ترین مراحل پس از برداشت گیاهان دارویی بخصوص نعناع فلفلی، فرآیند خشک کردن است.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف از این مطالعه طراحی یک خشک‌کن خورشیدی مجهز به کلکتور چند گذر جهت فرآیند آبزدایی از نعناع فلفلی و مقایسه نتایج آن با روش‌های سنتی خشک کردن (سایه و آفتاب) می‌باشد.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>روش بررسی:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه فرآیند خشک کردن نعناع فلفلی با روش‌های مختلف خشک‌ کردن خورشیدی (توسط خشک‌کن خورشیدی طراحی شده در این مطالعه) و نیز خشک کردن سنتی (سایه و آفتابی) مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>نتایج:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">مدت زمان لازم برای خشک کردن نعناع فلفلی در روش‌ خشک‌ کردن خورشیدی 150 دقیقه به دست آمد که نسبت به روش‌های خشک‌ کردن سنتی در سایه و آفتاب حدوداً 82 درصد و 55 درصد کوتاه‌تر بود. همچنین نرخ آبزدایی در روش‌های آبزدایی خورشیدی، سنتی در آفتاب و سایه به ترتیب 77/26، 48/12 و 48/4 (کیلوگرم آب/کیلوگرم مواد جامد در ساعت) است. نتایج مدلسازی ریاضی نشان داد که مدل‌های میدلی و کوکوک (در روش‌های آبزدایی خورشیدی و سایه) و آغباشلو و همکاران (در روش آبزدایی آفتابی) می‌تواند با دقت بالایی منحنی‌های خشک کردن این گیاه دارویی را برازش نماید. همچنین روش‌ خشک کردن خورشیدی می‌توان اسانس ‌متشکله این گیاه را به بهترین حالت حفظ نماید. نتایج نشان داد که مهم‌ترین ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس نعناع فلفلی شامل: 1،8- سینئول، سیس- سابین هیدرات، منتون، منتوفوران، ایزو- منتون، منتول و ایزو- منتول می‌باشد.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"></span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">به طور کلی روش خشک کردن خورشیدی نعناع فلفلی به عنوان بهترین روش برای فرآوری پس از برداشت این گیاه دارویی پیشنهاد می‌شود.</span></span><span style="font-family:b lotus;"></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Agriculture products, especially medical plants after harvest should be processed by different processes such as removal of foreign bodies, washing and cleaning, drying, packaging and so forth. One of main postharvest stages of medical plant especially peppermint is drying process.<br> <strong>Objective:</strong> The aim of this study is design a solar dryer equipped with double pass collector to drying process of peppermint and comparison their results with traditional drying methods (sun and shade).<br> <strong>Methods:</strong> In this study drying process of peppermint with different methods of solar drying (by solar dryer designed in this study) and also traditional drying (shade and sun drying) were investigated and compared.<br> <strong>Results:</strong> The drying time required for dehydration of peppermint in solar drying method was 150 min, which it was approximately 82% and 55% shorter than to traditional methods of shade and sun. Furthermore, dehydration rate in drying methods of solar drying, sun drying and shade drying were 26.77, 12.48 and 4.48 (kg H₂O/kg D.M h), respectively. The results of mathematical modelling indicated that Midli and kucuk (in drying methods of solar and shade) and Aghbashlo et al (in drying method of sun) can be fitted drying curve of this medical plant with high accuracy. Also, solar drying by dryer could be protecting the essential oil of this plant in the best form. The results show that the main components of peppermint essential oil was included: 1,8-Cineole, <em>cis</em>-Sabinene hydrate, Menthone, Menthofuran, <em>iso</em>-Menthone, Menthol and <em>iso</em>-Menthol<br> <strong>Conclusion:</strong> Generally, solar drying method of peppermint was recommended as the best method for postharvest processing of this medical plant.<br> &nbsp;</div> نعناع فلفلی, خشک کردن, عملیات پس از برداشت, مدلسازی تک لایه‌ای Drying, Monolayer modelling, Peppermint, Postharvest operation 147 161 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1519-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mokhtarian محسن مختاریان mokhtarian.mo@gmail.com 100319475328460035412 100319475328460035412 Yes Young Researchers and Elite Club, Roudhen Branch, Islamic Azad University, Roudhen, Iran باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران H Hamedi حسن حامدی alayandeha@gmail.com 100319475328460035413 100319475328460035413 No Department of Food Safety and Hygiene, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه بهداشت و ایمنی مواد غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران NA Jonaidi-Jafari نعمت الله جنیدی جعفری mokhtarian.mo@gmail.com 100319475328460035414 100319475328460035414 No Health & Nutrition Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله (عج)، تهران، ایران A Akhondzadeh Basti افشین آخوندزاده بستی aakhond@ut.ac.ir 100319475328460035415 100319475328460035415 No Department Food Hygiene and Quality Control, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، ایران