fa پاسخ‎های فیتوشیمیایی و مورفوفیزیولوژیکی شوید (<i>Anethum graveolens</i>L.) به محلول‎پاشی سولفات پتاسیم و محرک‎زیستی متانول تحقیقاتی کوتاه Short Communication <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاربرد محرک&lrm;زیستی متانول و پتاسیم با کاهش تنفس نوری در گیاهان سه کربنه، </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاهش تعرق، افزایش جذب آب و مواد غذایی و بیوسنتز اسیدهای آمینه <span style="color:black;">می‌تواند بر شاخص&lrm;های رشد و عملکرد متابولیکی گیاهان به صورت مستقیم و غیرمستقیم اثر بگذارد.</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>هدف:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">این تحقیق با هدف بررسی اثرات محلول‌پاشی متانول و سولفات پتاسیم بر تغییرات فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی گیاه دارویی شوید اجرا شد.</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"><strong>روش بررسی:</strong> </span><span style="font-size:11.0pt;">این مطالعه به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&lrm;های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل محلول‌پاشی متانول در 3 سطح (0، 20 و 40 درصد حجمی) و سولفات پتاسیم در 4 سطح (0، 1، 5/1 و 2 گرم بر لیتر) بودند.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> کاربرد متانول، وزن خشک برگ، ساقه و وزن تر گل‌آذین را افزایش داد. محلول‌پاشی سطوح مختلف سولفات پتاسیم نیز، ارتفاع بوته، وزن خشک برگ، وزن تر گل</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آذین و اندام هوایی را افزایش داد. کاربرد متانول بر میزان اسانس شوید بی‌تأثیر بود. </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اما میزان آلفاپینن را افزایش داد. غلظت پایین متانول میزان تیمول، آلفا-فلاندرن، میرسن و پاراسیمنن را افزایش داد. چنان که افزایش غلظت متانول میزان آنها را کاهش داد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><strong><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-size:11.0pt;"> خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه شوید تحت تأثیر محلول‌پاشی متانول و سولفات پتاسیم افزایش یافت. به طوری‌که بالاترین میزان وزن خشک برگ، ساقه و وزن تر گل آذین و نیز بیشترین میزان آلفاپینن اسانس با کاربرد متانول 40 درصد ایجاد شد. همچنین استفاده از سولفات پتاسیم به میزان 2 گرم بر لیتر بیشترین ارتفاع بوته، وزن خشک برگ، وزن تر گل</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آذین و اندام</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هوایی را ایجاد نمود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The application of methanol biostimulant and potassium sulfate with reducing of photorespiration and transpiration in C3 plants, increasing the absorption of water and food, and biosynthesis of amino acids can have a direct or indirect effect on the growth and metabolic index of plants.<br> <strong>Objective:</strong> This study was directed to investigate the effect of methanol and potassium sulfate foliar application on morpho-physiological and phytochemical changes in dill.<br> <strong>Methods:</strong> This study was conducted as a factorial experiment based on randomized complete block design at institute of medicinal plants. Experimental treatments included foliar application of methanol at 3 levels (0, 20, 40 v/v%) and potassium sulfate at 4 levels (0, 1, 1.5, 2 g.L^-1).<br> <strong>Results:</strong> Methanol application increased the leaf and stem dry weight, and inflorescence fresh weight. Foliar application of different levels of potassium sulfate also increased the plant height, leaf dry weight, and inflorescence and shoot fresh weight. The use of methanol was not effective on the amount of essential oil in the dill. But, increased the amount of <em>&alpha;</em>-pienene. Low concentration of methanol increased the content of thymol, myrcene, <em>&alpha;</em>-phellandrene, and <em>p</em>-cymenen. So, increasing the concentration of methanol reduced their amount.<br> <strong>Conclusion:</strong> Phytochemical and morphophysiological traits of dill were increased with application of methanol and potassium sulfate. As, the highest amount of leaf and stem dry weight, inflorescence fresh weight, and <em>&alpha;</em>-pienene was obtained with 40% methanol application. Also, the use of 2 g.L^-1of potassium sulfate produced the highest amount of plant height, leaf dry weight, inflorescence and shoot fresh weight.</div> شوید, اسانس, سولفات پتاسیم, محرک‎زیستی متانول, محلول‌پاشی Anethum graveolens L., Essential oil, Foliar application, Methanol, Potassium sulfate 93 108 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1364-2&slc_lang=fa&sid=1 A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460041281 100319475328460041281 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران HA Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی 100319475328460041282 100319475328460041282 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران M Mirzai Motlagh مهدیه میرزایی مطلق 100319475328460041283 100319475328460041283 No Department of Horticulture, Islamic Azad University, Karaj branch, Karaj, Iran دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران M Salehi مهتاب صالحی mhtb.salehi@gmail.com 100319475328460041284 100319475328460041284 Yes Nahavand University, Medicinal Plants Department, Nahavand, Iran استادیار دانشگاه نهاوند، گروه مهندسی تولیدات گیاهان دارویی، نهاوند، ایران M Ghiasi Yekta مونا غیاثی یکتا 100319475328460041285 100319475328460041285 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران