fa تغییرات فیتوشیمیایی و صفات مرفو-فیزیولوژیکی گیاه دارویی آویشن باغی (<i>Thymus vulgaris</i> L. CV Varico 3) تحت تنش شوری كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <p dir="RTL" style="margin-right: 14.05pt; text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> آویشن از مهم‌ترین گیاهان دارویی بوده که امکان‌سنجی تولید آن در اراضی شور دارای اهمیت بالایی می<span dir="LTR">&lrm;</span>باشد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.05pt; text-align: justify;"><strong>هدف</strong>: بررسی خصوصیات مرفولوژیکی، فیزیولوژیکی و میزان متابولیت‌های ثانویه تیمول و کارواکرول تحت اثر سطوح مختلف شوری.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.05pt; text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong><strong> </strong>این تحقیق در پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد‌ دانشگاهی قالب طرح بلوک<span dir="LTR">&lrm;</span>های کامل تصادفی انجام شد. تیمارها در 4 سطح شوری (شاهد، 50، 100، 150 میلی<span dir="LTR">&lrm;</span>مولار) با 3 تکرار به اجرا درآمد و صفات مرفولوژیکی، فیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی مورد ارزیابی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.05pt; text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong><strong> </strong>شوری بر ارتفاع بوته، تعداد ساقه جانبی، وزن تر و خشک اندام رویشی، وزن تر و خشک ریشه، طول ریشه، طول و عرض برگ تأثیر معنی‌دار داشت. همچنین مقایسه میانگین صفات مورد مطالعه نشان داد که افزایش سطح شوری سبب افزایش میزان سدیم، نشت یونی و پرولین در بافت‌های گیاهی می<span dir="LTR">&lrm;</span>شود و از سوی دیگر میزان پتاسیم، محتوای نسبی آب، کلروفیل و کارتنوئید را کاهش می<span dir="LTR">&lrm;</span>دهد. میزان تیمول و کارواکرول که از مهم‌ترین اجزا مواد مؤثره این گیاه می‌باشد با افزایش سطح شوری تا 100 میلی<span dir="LTR">&lrm;</span>مولار سدیم کلرید در مقایسه با شاهد افزایش یافته است.</p> <p style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span><span dir="RTL"> </span></strong><span dir="RTL">اگرچه شوری بر اکثر صفات مرتبط با رشد و عملکرد تأثیر منفی و معنی‌داری داشت ولی بیشترین میزان تیمول و کارواکرول در سطح شوری 100 میلی</span>&lrm;<span dir="RTL">مولار سدیم کلرید حاصل شده است.</span></p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Background:</strong><strong> </strong>Thyme is a valuable medicinal plants that evaluation of its quality and quantity yield is necessary.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Objective<strong>:</strong></strong><strong> </strong>This study aimed to investigate the effect of salinity on morphological, physiological and phytochemical traits of thyme.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Methods:</strong><strong> </strong>The study was carried out as a randomized complete block design at the Institute of Medicinal Plants with 4 levels of salinity treatments including (control, 50, 100 and 150 mM) and three replications. In this study some morphophysiologial and phytochemical traits of thyme were measured.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Results<strong>:</strong></strong><strong> </strong>Results showed the significant effect of salinity on plant height, number of lateral shoots, vegetative dry weight, root fresh weight, root dry weight, Length and Width&nbsp;of a&nbsp;Leaf. The results of the means comparison showed that by increasing levels of salinity, sodium content, electrolyte leakage and proline content increased conversely, the amount of potassium, relative water content, chlorophyll and carotenoid were decreased. The content of thymol and carvacrol increased by higher levels of salinity (100 mM sodium chloride) compared with control.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Conclusion<strong>:</strong></strong><strong> </strong>Although the majority of yield related traits negatively affected by salinity but the highest amount of thymol and carvacrol has been achieved in 100 mM NaCl.</p> آویشن (Thymus vulgaris L.), تیمول, شوری, کارواکرول Thyme (Thymus vulgaris L.), Carvacrol, Thymol, Salt stress 22 33 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1154-3&slc_lang=fa&sid=1 H Hosseini حسیبه حسینی kazhal.hsni@gmail.com 100319475328460041406 100319475328460041406 No Lorestan University دانشگاه لرستان S Mousavi-Fard صادق موسوی فرد sadeghmosavifard@gmail.com 100319475328460041407 100319475328460041407 Yes Lorestan University دانشگاه لرستان F Fatehi فؤاد فاتحی fatehi.foad@gmail.com 100319475328460041408 100319475328460041408 No Payame Noor University (PNU) دانشگاه پیام نور تهران A Qaderi اردشیر قادری ardeshir582003@yahoo.com 100319475328460041409 100319475328460041409 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج