fa مطالعه ترکیبات شیمیایی اسانس گیاه زنجبیل (<i>Zingiber officinale</i>) و بررسی اثرات آنتی‌اکسیدانتی و سمیت سلولی آن فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> <em><span dir="LTR">Zingiber officinale</span></em>، جزء گیاهان دارویی مهم می‌باشد که از دیرباز در زندگی انسان‌ها کاربردهای غذایی و دارویی مختلف داشته است. با توجه به اینکه از اسانس زنجبیل اثرات بیولوژیکی مختلفی گزارش شده است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> ارزیابی ترکیبات شیمیایی موجود در اسانس دو گونه زنجبیل چینی و هندی به منظور شناسایی ترکیبات فعال بیولوژیکی آنها مورد مطالعه کیفی و کمی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>روش بررسی: </strong>فرآیند اسانس‌گیری از هر کدام از گیاه‌ها، به روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر به انجام رسید. شناسایی ترکیبات موجود در اسانس‌ها و اندازه‌گیری کمی هر کدام از آنها نیز به ترتیب به کمک دستگاه‌های <span dir="LTR">GC-MS</span> و <span dir="LTR">GC</span> صورت گرفت. در ادامه، فعالیت آنتی‌اکسیدانتی و فعالیت سمیت سلولی اسانس زنجبیل چینی مورد بررسی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> اسانس‌های حاصله، بوسیله دستگاه‌های <span dir="LTR">GC</span> و ‌<span dir="LTR">GC-MS</span> مورد آنالیز قرار گرفتند که در نهایت 46 ترکیب مختلف برای هر دو اسانس شناسایی شد. ترکیبات اصلی اسانس زنجبیل گونه چینی عبارتند از: <span dir="LTR">&alpha;-Zingiberene</span> (25/28 درصد)، <span dir="LTR">&beta;-Sesquiphellandrene</span> (65/15 درصد)، <span dir="LTR">&alpha;-Curcumene</span> (23/15 درصد) و <span dir="LTR">trans-&gamma;-Cadinene</span> (88/11 درصد). ترکیبات اصلی اسانس در گونه هندی نیز <span dir="LTR">&alpha;-Zingiberene</span> (67/35 درصد)، <span dir="LTR">&beta;-Sesquiphellandrene</span> (27/15 درصد)، <span dir="LTR">trans-&gamma;-Cadinene</span> (25/9 درصد) و <span dir="LTR">E-Citral</span> (0/6 درصد) شناسایی شد. میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانتی اسانس گونه چینی، 7/80 میکروگرم بر میلی‌لیتر بوده و سمیت سلولی آن نیز در برابر سلول‌های سرطانی رحم انسان 6/72 میکروگرم بر میلی‌لیتربه دست آمد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که ترکیبات سسکویی‌ترپنی درصد بیشتری از اجزای اسانس‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. فعالیت آنتی‌اکسیدانتی و سمیت سلولی اسانس گونه چینی نیز در مقایسه با داروهای استاندارد، قابل مقایسه بوده است.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Ginger <em>Zingiber officinale</em> has been used as a medicine since ancient times.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> This study has been concentrated on identification of chemical compositions of essential oils of Indian and Chinese gingers. Also, antioxidant and cytotoxic activities of Chinese oil were determined.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> The first species was collected from India Province and other was purchased from Iranian markets. The essential oils were obtained by Hydrodistillation in a Clevenger type apparatus and were dried over anhydrous Sodium Sulphat. The yields of essential oils were 1.45 and 1.3% w/w, respectively. Then, the oils stored at +4&deg;C in the dark place until analysis. The chemical compositions of essential oils were analysis by GC and GC/MS method. The identification of the essential oils components was based on calculation of retention Indices and comparison of mass spectra with standards. The Chinese oil was subjected to screening for its possible antioxidant and cytotoxic activities by means DPPH and MTT assays, respectively.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Results:</strong> 46 constituents were identified in the essential oils. The major constituents of Indian species were &alpha;-Zingiberene (28.25%) &beta;-Sesquiphellandrene (15.65%), &alpha;-Curcumene (15.23%) and trans-&gamma;-Cadinene (11.88%). In Chinese species &alpha;-Zingiberene (35.67%) &beta;-Sesquiphellandrene (15.27%), trans-&gamma;-Cadinene (9.25%) and E-Citral (6.0%) were main components. In the DPPH test and the MTT test systems, the IC₅₀ values of Iranian ginger essential oil were 80.7 and 72.6 &micro;g/ml, respectively.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> The main class of the compounds were found in these species to be sesquiterpenes. Chinese ginger essential oil exhibited the strong cytotoxicity and antioxidant activity at low concentration.</p> <p style="margin-left:14.2pt;"></p> اسانس, زنجبیل چینی, زنجبیل هندی, فعالیت آنتی‌اکسیدانتی, فعالیت سمیت سلولی Antioxidant activity, Cytotoxicity activity, Essence, Ginger Chinese, Ginger Hindi 89 98 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-655-3&slc_lang=fa&sid=1 HR Amiri حمیدرضا امیری 100319475328460035905 100319475328460035905 No Department of Biology, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Tehran, Iran کارشناس ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران M Mohammadi مهناز محمدی 100319475328460035906 100319475328460035906 Yes Department of Biology, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Tehran, Iran استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران S Sadatmand سارا سعادتمند 100319475328460035907 100319475328460035907 No Department of Biology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران Taheri E الهه طاهری 100319475328460035908 100319475328460035908 No Department of Biology, University of Kharazmi, Tehran, Iran کارشناس ارشد ، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران