fa بررسی کمیت تروپان آلکالوئیدهای هیوسیامین و اسکوپولامین در اندام‌های هوایی و زیرزمینی چند گونه بنگ‌دانه (<i>Hyoscyamus</i> spp.) در ایران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گونه‌های مختلف جنس<em><span dir="LTR">Hyoscyamus </span></em>&nbsp;منبع غنی از تروپان ‌‌آلکالوئیدها بویژه هیوسیامین و اسکوپولامین هستند. این ترکیبات از نظر دارویی جزء تروپان ‌آلکالوئید‌های مهم هستند که به طور منحصر به فرد توسط گیاهان تولید می‌شوند.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> بررسی میزان تروپان‌ آلکالوئیدهای هیوسیامین و اسکوپولامین در اندام‌های زیر‌زمینی و هوایی گونه‌های جنس بنگ‌دانه شامل گونه‌های <em><span dir="LTR">H. kotschyanus</span> ،<span dir="LTR"> H. squarrosus</span>،<span dir="LTR"> H. pusillus</span>،<span dir="LTR"> H. kurdicus</span>،<span dir="LTR">H. scoparia</span></em> و &nbsp;<span dir="LTR">.</span><em><span dir="LTR">H</span></em><span dir="LTR">.</span><em><span dir="LTR"> orthocarpus</span></em></p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. بذور گونه‌های هیوسیاموس بعد از کشت، در اتاق رشد تحت دمای 25 درجه سانتی‌گراد و 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی قرار داده شدند. نمونه‌ها از اندام‌های خشک شده زیر‌زمینی و هوایی گیاهان 6 الی 7 ماهه عصاره‌گیری و پس از آن میزان آلکالوئیدهای هیوسیامین و اسکوپولامین توسط دستگاه <span dir="LTR">HPLC</span> ارزیابی شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> میزان هیوسیامین و اسکوپولامین در گونه<em><span dir="LTR">H. orthocarpus </span></em>&nbsp;نسبت به سایر گونه‌ها بیشتر بود و مجموع این دو ترکیب در این گونه (81/15 میلی‌گرم برگرم وزن خشک) حدود دو برابر گونه <em><span dir="LTR">H. kotschyanus</span></em> (45/7 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) و چندین برابر سایر گونه‌های مورد بررسی بود. هیوسیامین ترکیب اصلی گونه<em><span dir="LTR">H. orthocarpus </span></em>&nbsp;بود. کمترین میزان هیوسیامین و اسکوپولامین مربوط به گونه <em><span dir="LTR">H. pusillus</span></em> بود.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> دو گونه<em><span dir="LTR">H. orthocarpus </span></em>&nbsp;و <em><span dir="LTR">H. kotschyanus</span></em> به دلیل داشتن مقادیر بیشتر هیوسیامین و اسکوپولامین می‌توانند به عنوان منبع غنی از این تروپان ‌آلکالوئیدها با مطالعات بیشتر در صنایع دارویی مورد توجه قرار گیرند.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Different species of <em>Hyoscymaus</em> are rich sources of tropane alkaloids, especially hyoscyamine and scopolamine. These compounds medicinally are important tropane alkaloids that exclusively are produced by plants.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> Evaluation of hyoscyamine and scopolamine tropane alkalolids content in shoots and roots of Hyoscyamus species including <em>H. kotschyanus</em>, <em>H. squarrosus</em>, <em>H. pusillus, </em><em>H. kurdicus</em>, <em>H. scoparia,</em> <em>H. othocarpus</em>.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Methods: </strong>This research was done as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications. Seeds of <em>Hyoscyamus</em> species were grown in growth room under 25 C&deg; temperature and 16/8 h light/dark period conditions. Samples of dried shoot and underground organs of 6 to 7 month plants were extracted and then content of hyoscyamine and scopolamine was evaluated by HPLC.</p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Results:</strong> Hyoscyamine and scopolamine content in <em>H. orthocarpus</em> were more than the other species and total of these two compounds in <em>H. orthocarpus</em> (15.81 mg/gr dry weight) was approximately 2 times more than <em>H. kotschyanus </em>(7.45 mg/gr dry weight) and manifold of the other studied species. Hyoscyamine was the main compound in <em>H. orthocarpus. </em>The least amount of hyoscyamine and scopolamine was in<em> H. pusillus.</em></p> <p style="margin-left: 7.1pt; text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> <em>H. orthocarpus</em> and <em>H. kotschyanus</em> because of higher content of hyoscymine and scopolamine with more studies can be used as rich sources of these tropane alkaloids in pharmacy industries.</p> Hyoscyamus spp., اسکوپولامین, تروپان ‌آلکالوئید, هیوسیامین Hyoscyamus spp, Hyoscyamine, Scopolamine, Tropane alkaloid 105 114 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1101-1&slc_lang=fa&sid=1 F Fattahi فرنوش فتاحی 100319475328460041643 100319475328460041643 No Horticultural Sciences - Medicinal Plants, Department of Horticultural Sciences, Agriculture Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تخصصی علوم باغبانی - گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی،‌ دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران A Shojaeiyan عبدالعلی شجاعیان Shojaeiyan@modares.ac.ir 100319475328460041644 100319475328460041644 Yes Department of Horticultural Sciences, Agriculture Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استا‌دیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران H Askari حسین عسکری 100319475328460041645 100319475328460041645 No Department of Biotechnology Faculty of Energy Engineering and New Technologis, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran استاد‌یار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده مهندسی انرژی و فن‌آوری‌های نوین، دانشگاه شهید ‌بهشتی، تهران، ایران H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی 100319475328460041646 100319475328460041646 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Ayyari M مهدی عیاری 100319475328460041647 100319475328460041647 No Department of Horticultural Sciences, Agriculture Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استا‌دیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mokhtassi-Bidgoli A علی مختصی‌بیدگلی 100319475328460041648 100319475328460041648 No Department of Agronomy. Agriculture faculty. Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد‌یار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Palazon Barandela J خاویر پالازون 100319475328460041649 100319475328460041649 No Department of Plant Physiology. Pharmacy Faculty. University of Barcelona. Barcelona. Spain استاد، گروه فیزیولوژی گیاهی، دانشکده فارماکولوژی، دانشگاه بارسلونا، بارسلونا، اسپانیا