fa مروری بر گیاهان دارویی جنس شنگ (<i>Tragopogon</i> Spp.) مروری Review <p dir="RTL" style="margin-right: 14.05pt; text-align: justify;">جنس شنگ از خانواده آستراسه (کاسنی) و طایفه لاکتوسه یا شیکوریا (<span dir="LTR">Cichorieae</span>) است. گستردگی وسیع گیاهان این جنس در مناطق مختلف باعث شده تا علاوه بر کاربردهای دارویی به صورت فراگیری به عنوان سبزی خوراکی یا حتی علوفه دام کاربرد داشته باشند. از قسمت‌های مختلف این گیاهان در درمان دل درد و ناراحتی‌های گوارشی استفاده می‌شود، همچنین در طب سنتی ایران از شنگ به عنوان بند آورنده خونریزی و بهبوددهنده زخم در خونریزی‌های بینی، گوش، شش، گلو، روده، معده و پوست استفاده شده است. کاهش پراکسیداسیون لیپیدها، کاهش چربی خون، اثرات آنتی‌اکسیدانی، آنتی‌لوکمیک، آنتی‌باکتریال، و اثردرمانی بر بیماری التهابی روده از جمله اثرات فارماکولوژیک مطالعه شده بر گیاهان این جنس است. ترکیبات شناسایی شده در گیاهان مختلف این جنس از دسته فلاونوئیدها، ترپن‌ها، ساپونین‌ها، بی‌بنزیل و هیدرو‌ایزوکومارین، ترکیبات فنلی، و استرول‌ها هستند که بسیاری از آنها در طی مطالعات کموتاکسونومیک این گیاهان شناسایی شده‌اند. برخی از گیاهان جنس شنگ با دارا بودن اثر آنتی‌اکسیدانی قوی از آسیب التهابی به بافت‌ها جلوگیری کرده و دربرخی غلظت‌ها مانع تخریب <span dir="LTR">DNA</span> می‌شوند.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><em>Tragopogon</em> is a genus of Asteraceae family and Lactuceae tribe. Distribution of this genus in different areas resulted to its dietary and feed applications as well as medicinal uses. Different parts of these plants have been used in treatment of stomachache and digestive disorders. In Iranian traditional medicine they used as hemostatic and wound healing agent in nose, ears, lungs, throat, intestine, stomach, and skin bleeding. Reduction of lipid peroxidation and blood lipid level, antioxidant, antileukemic, and antibacterial effects, and healing effect on inflammatory bowel disease are some of evaluated pharmacologic effects of the plants in this genus. Flavonoids, terpenes, saponins, bibenzyl and hydroisocoumarins, phenolic compounds, and strolls are some of detected phytochemicals of these plants that majority of them have been identified through the chemotaxonomic studies. Some tragopogon plants with high antioxidant effect are able to protect the tissues from the inflammatory disorders and inhibit DNA damage in the determined concentrations.</p> جنس شنگ, فلاونوئید, ترپن, ساپونین Tragopogon Spp., Flavonoid, Terpene, Saponin 1 13 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-43-8&slc_lang=fa&sid=1 zahra bairami ardi زهرا بایرامی اردی 100319475328460041436 100319475328460041436 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران farahnaz khalighi sigaroodi فرحناز خلیقی سیگارودی 100319475328460041437 100319475328460041437 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران Mohammad abdollahi محمد عبدالهی 100319475328460041438 100319475328460041438 No Tehran University of Medical Sciences گروه سم‌شناسی و داروشناسی، دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. R Rahimi روجا رحیمی 100319475328460041439 100319475328460041439 No Department of Traditional Pharmacy, School of Traditional Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran MH Farzaei محمدحسین فرزایی 100319475328460041440 100319475328460041440 No Department of Traditional Pharmacy, School of Traditional Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه داروسازی سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران reza hajiaghaee رضا حاجی‌آقایی rhajiaghaee@yahoo.com 100319475328460041441 100319475328460041441 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، کرج، ایران