fa <i>Rhus coriaria</i> L. بررسی مواد تشکیل دهنده ی اسانس دانه ها و برگ فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> میوه های سماق به عنوان چاشنی در غذاهای ایرانی استفاده می شود. این میو ه‌ها مصرف دارویی سنتی نیز دارند. تاکنون اسانس حاصل از اندام های گیاه سماق مورد بررسی قرار نگرفته، نظر به اهمیت گیاه و مصرف اسان سها در صنایع تصمیم به آنالیز اسانس آن گرفته شد. <strong>هدف:</strong> شناسایی و تعیین درصد مواد تشکی لدهنده اسانس دانه ها و برگ سماق. تزریق شدند. GC/MS <strong>روش بررسی:</strong> برگ ها و میوه های گیاه سماق با روش تقطیر با آب اسانس گیری و جداگانه به دستگاه روش شناسایی اجزای اسانس ها ضرایب بازداری، تطبیق طیف های جرمی مواد اسانسی با مرجع و توجه به گزین ههای پیشنهادی دستگاه بود. 0 درصد بود و هر دوی این اسانس ها زرد رنگ بودند. 65 ماده در / <strong>نتایج:</strong> بازده اسانس گیری از هر دو اندام برگ و میوه سماق حدود 2 برگ ها و 54 ماده در میو هها شناسایی شدند. ماده عمده در هر دو اسان سها سزکویی ترپن بتا - کاریوفیلن بود. بقیه اجزای عمده 4- دکادینال و آلفا- ترپینئول بودند. ، برگ، کاریوفیلن اکساید، سمبرن و آلفا - هومولن؛ و در میوه، سمبرن، ترانس- ترانس 2 <strong>بحث:</strong> برگ و میو هی درخت سماق دارای اسانسی است که به روش تقطیر با آب قابل استخراج بوده و اسان س های مذکور به قابل شناسایی و تعیین مقدار هستند. ماده عمده در هر دو اسان سها یکسان هستند (بتا - کاریوفیلن). GC/MS روش <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج این پژوهش با مطالعه سایر محققین روی همین گیاه در کشورهای دیگر مطابقت دارد. کاریوفیلن و سمبرن که در نمون ههای ما به عنوان ماده عمده بوده در مطالعه سایر محققین نیز به عنوان مواد عمده اسانس سماق شناسایی شده است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Rhus coriaria was growth in some areas of Iran. Fruit powder is used as a flavor in foods. Fruits are used as traditional drug, too. Some researches have isolated some phytochemicals from thye herb. There isn&rsquo;t any report about identification of the essential oil of this plant. <strong>Objectives: </strong>Identification of the essential oil of seeds and leaves from <em>Rhus coriaria</em>. <strong>Methods:</strong> The essential oil of frits and leaves from R. coriaria was obtained by hydrodistillation, separately. The oils were analyzed by GC/MS. Method of identification was based on comparison of mass spectra with standard and using of retention indices. <strong>Results:</strong> Yields of essential oil extraction from both leaves and fruits of sumac were about 0.2%. 65 Components in leaves and 54 components in fruits were identified. Major component of the oils was &beta;-caryophyllene (32.2% in leaves and 20.2% in fruits). Other major components in leaves are caryophyllene oxide, cembrene and &alpha;&ndash;humulene in leaves and cembrene, (E, E) 2, 4-decadienal and &alpha;&ndash;terpineol in fruits. <strong>Discussion:</strong> The sumac leaves and fruits have essential oil which extractable by hydrodistillation and the essential oils are identifiable and determinable by GC/MS technique. The major components of both essential oils are identical. <strong>Conclusion:</strong> The result of our study is the same of other researchers on the plants in other countries. &beta; &ndash; caryophyllene and cemberene which identified as major components in our samples, had identified in other research as major components of sumac essential oil, previously.</div> سماق, Rhus coriaria, آناکاردیاسه, اسانس, دان هها, برگ , GC/MS , بتا - کاریوفیلن, سمبرن, هومولن, آلفا - کاریوفیلن اکساید Rhus coriaria, Essential oil composition, GC/MS, Anacardiaceae, Sumac, Cembrene, β - caryophyllene 55 61 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-111-1&slc_lang=fa&sid=1 F Mojab فراز مجاب sfmojab@yahoo.com 100319475328460042167 100319475328460042167 Yes Department of Pharmacognosy and Pharmacobiotechnology, School of Pharmacy, Shahid Beheshty University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی و فارماکوبیوتکنولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی K Abdi خسرو عبدی 100319475328460042168 100319475328460042168 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences Research Center, Tehran University of Medical Sciences گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران A Nazarnia علیرضا نظرنیا 100319475328460042169 100319475328460042169 No Department of Pharmaceutical Sciences, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دارویی،