fa بررسی فیتوشیمیایی گیاه <i>Dracocephalum polychaetum</i> Bornm. فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه <em>Dracocephalum polychaetum</em> Bornm. ازخانواده نعناعیان، یکی از گونه‌های بومی ایران از جنس <em>Dracocephalum</em> می‌باشد و تاکنون گزارشی از مواد تشکیل‌دهنده این گونه انجام نگرفته است. این گیاه در طب سنتی منطقه کرمان به دلیل بوی خوش و به عنوان ضد دل درد با نام مفرو استفاده می‌شود. <strong>هدف:</strong> در این بررسی مواد تشکیل‌دهنده اسانس و فلاونوییدهای گیاه مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. <strong>روش بررسی:</strong> سرشاخه هوایی خشک و پودر شده گیاه با روش تقطیر با آب داغ با استفاده از دستگاه کلونجر اسانس‌گیری شد و اسانس حاصل با دستگاه GC-MS مورد تجزیه قرار گرفت. شناسایی ترکیبات تشکیل‌دهنده بر اساس مقایسه طیف‌های جرمی استاندارد و استفاده از ضریب بازداری و تزریق استاندارد صورت گرفت. عصاره متانلی گیاه روی سیلیکاژل PTLC کروماتوگرافی گردید و دو فراکسیون جدا شد. ساختمان این دو ترکیب با استفاده از طیف UV و H-NMR تعیین گردید. <strong>نتایج:</strong> گیاه دارای 3/1 درصد اسانس زرد کمرنگ می‌باشد که درصد عمده آن را مونوترپن‌ها تشکیل می‌دهند. اجزای اصلی شامل: پریل‌آلدیید (حدود 70 درصد) و لیمونن (حدود 17 درصد) می‌باشد. دو آگلیکون فلاونی آپی‌ژنین و لوتئولین در عصاره متانلی سرشاخه‌های هوایی گیاه وجود دارد. <strong>بحث:</strong> اسانس‌ها و فلاونوییدها معمول‌ترین مواد شیمیایی گونه‌های دیگر <em>Dracocephalum</em> می‌باشند. درصد اسانس در <em>D. polychaetum</em> در مقایسه با سایر گونه‌ها بالاتر است و پریل‌آلدیید تاکنون در هیچ گونه‌ای از <em>Dracocephalum</em> گزارش نشده است. فلاون‌های آپی ژنین و لوتئولین در سایر گونه‌های این جنس نیز وجود دارند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Dracocephalum polychaetum</em> Bornm. (Lamiaceae) is one of the endemic species of <em>Dracocephalum</em> genus in Iran. There is no report on chemical composition of this species. This plants in Kerman folk medicines is known as Mofaroo and used for its pleasant odor, and for the releif of stomach pain. <strong>Objective:</strong> In this investigation volatile oil components and flavonoids of <em>D. polychaetum</em> was studied. <strong>Method:</strong> Dried and ground aerial part of <em>D. polychaetum</em> were subjected to hydro distillation using a Clevenger-type apparatus. The oil was analyzed by GC-MS. Identification of compounds was based on a comparison of their mass spectra with standards and using retention indices and co injection. Methanolic extracts was chromatographed on Silica gel PTLC and two fraction separated. The structures of them were determined by UV spectra and 1H-NMR. <strong>Results:</strong> The aerial part of <em>D. polychaetum</em> yielded 1.3% of pale yellowish oil, which contained perilla aldehyde (69.60%) and limonene (16.55%). Two flavons apigenin and luteolin were isolated from this plant. <strong>Discussion:</strong> Chemical composition of other <em>Dracocephalum</em> species showed that essential oil and flavonoides are common in this genus and yields of oil of <em>D. polychaetum</em> is higher than other members of this genus. Apigenin and luteolin here been found in some <em>Dracocephalum</em> species.</div> <,i>,Dracocephalum polychaetum<,/i>, Bornm., مفرو, اسانس, آپی‌ژنین, لوتئولین <,i>,Dracocephalum polychaetum<,/i>,, Essential oils, Apigenin, Luteolin 36 42 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-191-3&slc_lang=fa&sid=1 M Mehrabani میترا مهربانی mmehrabani@hotmail.com 100319475328460039353 100319475328460039353 Yes Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استادیار، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان S Roholahi سارا روح‌اللهی 100319475328460039354 100319475328460039354 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran داروساز، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان A Foruomadi علیرضا فرومدی 100319475328460039355 100319475328460039355 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy, Kerman University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران