fa تولید و نگهداری کشت سلولی گیاه <i>Achillea millefolium</i> L. و مقایسه متابولیت‌های تولید شده در کالوس با گیاه کامل بيوتكنولوژی Biotechnology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه بومادران (<em>Achillea millefolium</em> L.) گیاهی پایا، ایستاده از خانواده کاسنی می‌باشد. این گیاه در نقاط مختلف ایران و جهان می‌روید. گیاه بومادران عمدتاً حاوی اسانس، فلاونویید، آلکالویید و تانن است و دارای خواص درمانی مختلف می‌باشد. با توجه به اهمیت و کاربرد وسیع اسانس گیاه بومادران در زمینه‌های گوناگون دارویی، آرایشی، بهداشتی و غذایی تصمیم بر آن شد که کشت سلولی گیاه مورد بررسی قرار گیرد. <strong>هدف:</strong> هدف از این مطالعه، تولید و نگهداری کالوس از بذر گیاه بومادران، بررسی توانایی کالوس برای تولید متابولیت‌های ثانویه و مقایسه آن با متابولیت‌های تولید شده در گیاه کامل بوده است. <strong>روش بررسی:</strong> بذرهای گیاه بومادران با قرار گرفتن در محلول‌های استریل کننده، سترون شدند. پس از قرار گرفتن بذرها در محیط آگار 8/0 درصد و تولید دانه رست، قسمت‌های فوقانی دانه‌رست در شرایط کاملاً استریل به محیط کشت MS اتوکلاو شده که دارای مقادیر مشخصی از هورمون‌های گیاهی بود منتقل و جهت رشد و ایجاد کالوس در گرمخانه در دمای 27 - 25 درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند. بعد از ایجاد مقادیر لازم از کالوس، عصاره دی‌کلرومتانی کالوس تهیه و به دستگاه GC/MS تزریق گردید. اسانس حاصل از سرشاخه‌های هوایی گیاه کامل هم جهت تعیین ترکیبات موجود به دستگاه GC/MS تزریق شد. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که بیشترین درصد ترکیبات موجود در اسانس گیاه را آلفا &ndash; پینن، بتا &ndash; پینن و کاریوفیلن اکساید تشکیل می‌دهند. در مقابل، کالوس هیچ‌گونه ترکیب اسانسی تولید نکرده است. اما بررسی مقدماتی روی عصاره کالوس نشان داد که سلول‌ها، تانن تولید کرده‌اند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاکی از آن است که کالوس به دست آمده از گیاه بومادران در محیط MS و با هورمون‌های گیاهی فوق نمی‌تواند تولید روغن فرار نماید اما کالوس مزبور توانسته است تانن تولید نماید.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong><em>Achillea millefolium</em> L. is a traditional herbal medicine used widely as a spasmolytic, anti- cancer, anti &ndash; inflammatory and carminative. This paper focuses on the analysis of the chemical composition of essential oil from the upper parts of plant and calli of <em>Achillea millefolium</em> L. <strong>Methods:</strong> Growing the calli of <em>Achillea millefolium</em> L. and production its secondary metabolites studied and compared with those in the whole plant. Achillea seeds were first surface sterilized by shaking in 3% (W/V) aqueous hydrogen peroxide, then by shaking in 5% Na hypochlorite and 80% aqueous - ethanol solution, then under aseptic condition, strile petrydishes containing autoclaved agar (0.8%) and kept in the dark at a temprature of 25-27 oC. Seedlings were developed in two weeks. Then they were transferred to strile Murashing and Skoog (MS) culture media which were containing 2,4-D (3mg/l), IAA (5mg/l) and K (0.2mg/l) as plant grow regulators. The amorph masses (calli) were produced and subcultured every 40-45 days. <strong>Results:</strong> The result obtained from GC/MS of essential oil of plant indicated that the major compounds of the essential oil are alpha &ndash; Pinene, beta &ndash; Pinene and Caryophyllene oxide. <strong>Conclusion:</strong> In contrast, calli lacked essential oil, this was indicated upon GC of its dichlorometanic extract. However phytochemical tests indicated that some tannins were produced by calli.</div> بومادران, کشت بافت, اسانس Achillea millefolium, Tissue culture, Essential oil 21 26 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-211-2&slc_lang=fa&sid=1 MR Shams Ardekani محمدرضا شمس‌اردکانی shams@ias.ac.ir 100319475328460039314 100319475328460039314 Yes Faculty of pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران A Hadjiakhoondi عباس حاجی‌آخوندی 100319475328460039315 100319475328460039315 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy and Medicinal plants Research Center, Tehran University of Medical Sciences (TUMS), Tehran, Iran دانشیار، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی تهران AH Jamshidi امیرحسین جمشیدی 100319475328460039316 100319475328460039316 No Institute of Medicinal Plants, ACECR, Tehran, Iran استادیار، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی P Mohammad Rafiee پروانه محمدرفیعی 100319475328460039317 100319475328460039317 No Institute of Medicinal Plants, ACECR, Tehran, Iran داروساز، محقق