fa بهبود عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی همیشه‌بهار (<i>Calendula officinalis</i> L.) با کاربرد کودهای زیستی كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> با توجه به اثرات مضر استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی، کودهای زیستی می‌تواند جایگزین مناسبی در تأمین مواد غذایی سالم، سلامت محیط زیست و سلامت انسان‌ها باشد. <strong>هدف:</strong> بررسی تأثیر کودهای زیستی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی همیشه بهار. <strong>روش بررسی:</strong> این آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری به مدت یک ‌سال زراعی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی عبارت بودند از نیتروکسین، سوپرنیتروپلاس،‌ قارچ مایکوریزا، کود حیوانی، کود شیمیایی (NPK) و شاهد (بدون کود). <strong>نتایج:</strong> کودهای زیستی بر عملکرد کیفی و همچنین اغلب پارامترهای مورد بررسی عملکرد کمی تأثیر معنی‌داری داشتند. مصرف کود زیستی بر عملکرد کمی شامل وزن خشک تک گل و عملکرد تر در هکتار (05/0p&le;) و وزن تر تک‌گل و عملکرد اسانس در هکتار (01/0p&le;) تأثیر معنی‌داری داشت. همچنین کودهای زیستی بر درصد مورولول و آلفاکادینول (01/0p&le;) نیز تأثیر معنی‌داری داشت. <strong>نتیجه‌گیری‌:</strong> کودهای زیستی باعث بهبود اغلب صفات کمی و کیفی گیاه همیشه بهار شده و بیشترین عملکرد اسانس در تیمار نیتروکسین مشاهده شد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Because the excessive use of chemical fertilizers had harmful effects, bio-fertilizers using are suitable alternative for supply of safe food, healthy environment and human health. <strong>Objective:</strong> To evaluate the effect of bio-fertilizers on the quantity and quality yield of calendula medicinal plant. <strong>Methods:</strong> This study conducted in the research farm of Islamic Azad University (Shahr-e-Ray Branch) based on a randomized complete blocks design with three replications. Treatments were Nitroxin, Super nitro plus, Mycorrhizae, animal manure, chemical fertilizer (NPK) and control (no fertilizer). <strong>Results:</strong> The bio-fertilizers using had a significant effect on the most of studied quantity and quality parameters. Effect of bio-fertilizers was significant (p&le;0.05) on dry matter of flower and fresh yield and (p&le;0.01) on fresh weight of flower and essential oil yield of calendula. Biofertilizer had a significant effect on main constituents, Muurolol (epi-alpha) and alpha-Cadinol (%) (p&le;0.01). <strong>Conclusion:</strong> Biofertilizers had a positive and significant effect on yield of essential oil and also maximum yield of essential oil was observed by Nitroxin treatment.</div> همیشه بهار, آزوسپیریلوم, ازتوباکتر, عملکرد کیفی, کود زیستی, میکوریزا Calendula officinalis L., Azotobacter, Azospirillum, Biofertilizer, Mycorrhizae, Qualitative yield 83 91 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-52-1&slc_lang=fa&sid=1 M Hoseini Mazinani سیدمصطفی حسینی مزینانی Mzhoseini@yahoo.com 100319475328460041844 100319475328460041844 Yes Islamic Azad University (Shahre-e-Rey Branch) دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری A Hadipour علیرضا هادی‌پور 100319475328460041845 100319475328460041845 No ACECR (East Azerbaijan Branch) عضو جهاددانشگاهی آذربایجان شرقی