fa دستورزی کروموزومی گیاهان جهت افزایش تولید متابولیت‌های ثانویه با ارزش دارویی: چشم‌اندازها و تکنیک‌های القا و گزینش گیاهان پلی‌پلوئید بيوتكنولوژی Biotechnology مروری Review <div style="text-align: justify;">پلی‌پلوئیدی از فرآیندهای رایج در سلسله گیاهان بوده که نقش مهمی در تکامل و گونه‌زایی آنها دارد و معمولاً با تغییرات چشمگیری در ریخت‌شناسی، اندازه سلول‌ها و اندام‌ها، الگوی بیان ژن‌ها، میزان فتوسنتز و تنفس، قابلیت باززایی، باروری، بیوشیمی و متابولوم گیاهان همراه می‌باشد. از این رو در دهه‌های اخیر پلی‌پلوئیدی، بخصوص تتراپلوئیدی، به صورت گسترده‌ای در ایجاد تنوع و اصلاح صفات مختلف گیاهان به کار گرفته شده است. تنوع و گوناگونی صفات ایجاد شده در اثر القای پلی‌پلوئیدی، وابسته به گونه و ژنوتیپ متفاوت بوده و در برخی موارد نه تنها مفید نبوده، بلکه زیان‌آور می‌باشد. اگرچه تتراپلوئیدی با کاهش باروری و تولید بذر و در برخی موارد عقیمی همراه می‌باشد، ولی زمانی که افزایش زیست‌ توده گیاهان و غلظت ترکیبات دارویی خاص آنها مد نظر است، القای آن می‌تواند مطلوب ‌باشد. اتوپلی‌پلوئیدی و آلو پلی‌پلوئیدی به ترتیب با افزایش محتوای ژنی و تجمیع آلل‌های مفید یک مسیر بیوسنتزی متابولیت‌‌ ثانویه در هیبرید به دست آمده و به عبارتی تکمیل ژنتیکی مسیر مربوطه و سایر صفات مهم می‌توانند بهبود تولید را به همراه داشته باشند. با توجه به اهمیت داروهای گیاهی و نیاز رو به افزایش برای متابولیت‌های دارویی - گیاهی در کشور، در مقاله حاضر به اثرات گسترده پلی‌پلوئیدی بر صفات مختلف و اهمیت آن در گیاهان دارویی، روش‌های کارای القا و گزینش مستقیم و غیرمستقیم گیاهان پلی‌پلوئید پرداخته شده است.</div> <div style="text-align: justify;">Polyploidy is one of the widespread phenomena in plant kingdom, which has a vital role in evolution and speciation of plants and is usually accompanied by significant changes in morphology, cell and organ size, expression patterns of genes, respiration and phtotosynthesis, regeneration ability, fertility, biochemistry and metabolom of plants. Therefore polyploidy, especially tetraploidy, has been widely applied in modification of various characteristics of plants. The diversity of traits resulted by the induction of polyploidy, depends on the genotype and species and therefore is not always useful. Though tetraploidy usually results in fewer seeds and decrease of fertility but in cases where the increase in biomass or concentration of medicinal compounds is of importance, it can be efficiently applied for breeding of medicinal plants. Autotetraploidy doubles the gene dosage and allotetraploidy collects the useful allels of a biosynthetis pathway in a resulted hybrid and therefore may improve the production of secondary metabolites. According to the importance of herbal medicine and increasing demand for medicinally important secondary metabolites in our country, we describe the effects of polyploidy on various characteristics of medicinal plants and the methods of induction and selection of polyploid plants in this paper.</div> اتوتتراپلوئیدی, درون شیشه, فلوسیتومتری, کلشی‌سین, گیاهان دارویی, متابولیت‌های ثانویه Colchicine, Flow cytometry, Medicinal plants, Secondary metabolites, Tetraploidy 11 26 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-45-1&slc_lang=fa&sid=1 E Ghotbi Ravandi الناز قطبی راوندی 100319475328460036411 100319475328460036411 No Shahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان E Dehghan اسماعیل دهقان 100319475328460036412 100319475328460036412 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد AR Estaji علیرضا استاجی 100319475328460036413 100319475328460036413 No Urmia University دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی 100319475328460036414 100319475328460036414 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی،