fa مروری بر خصوصیات گیاهشناسی، فیتوشیمیایی و فارماکولوژیکی گیاه دارویی کرفس کوهی (<i>Kelussia odoratissima</i> Mozaff.) گياهان دارویی Medicinal Plants مروری Review <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کرفس کوهی </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Kelussia odoratissima</span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> Mozaff.<span dir="RTL">)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> یک گیاه دارویی اندمیک زاگرس مرکزی ایران است. به دلیل برداشت بیش از حد آن در اوایل دوره رویشی و زمان نسبتاً زیاد مورد نیاز برای استقرار و تولید بذر، این گیاه فرصت تجدید حیات و تولید بذر را نداشته و در معرض انقراض می‌باشد. کرفس کوهی دارای دو گروه ترکیبات اسانس و فلاونوئید می‌باشد. فلاونوئیدها بخش مهمی از ترکیبات این گیاه هستند که دارای اثرات ضدالتهابی، ضد‌ویروسی، ضد‌دیابت و ضدسرطان می‌باشند. مهم‌ترین ترکیب موجود در اسانس کرفس کوهی بوتیلیدن ‌دی‌هیدروفتالید و نیز بوتیلیدن فتالید است. فتالیدها به طور عمده در بذر گیاه یافت می‌شوند. همچنین، اسیدهای چرب مهم آن اسید پتروسلینیک، اسید لینولئیک و اسید پالمیتیک می‌باشد. در طب سنتی برای اندام‌های هوایی گیاه کرفس کوهی، خواصی همچون ضدالتهاب، ضددرد، درمان روماتیسم و تصفیه خون ذکر شده است. کرفس کوهی همچنین، دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی و اثر حفاظت از بافت‌ها می&lrm;باشد. در این مقاله، کرفس کوهی از جنبه‌های مختلف از قبیل مشخصات گیاه‌شناسی، کشت و تولید، موارد مصرف در طب سنتی و پژوهش‌های بالینی بررسی می‌شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><em>Kelussia</em> <em>odoratissima</em> Mozaff. (keluss), is an endemic medicinal herb in the central Zagros region of Iran. Due to its excessive harvesting in the early vegetation period and the relatively long time required for seed establishment and production, this plant does not have the opportunity to regenerate and produce seed and is exposed to extinction. Keluss has two groups of essential oils and flavonoids. Flavonoids are one of the important components of the plant that have anti-inflammatory, antiviral, anti-diabetes and anti-cancer effects. The most important ingredient in the essential oil of keluss is butylidene dihydrophthalide, as well as butylamine phthalide. Phthalides are found mainly in plant seeds. The main fatty acids of the plant are petroselinic acid, linoleic acid and palmitic acid. The aerial parts of the keluss have properties such as anti-inflammatory, analgesic, rheumatic treatment and blood purification in traditional medicine. Keluss has antioxidant and and tissue protection effects. In this article, the plant is reviewed from various aspects such as botanical characteristics, cultivation and production, uses in traditional medicine and clinical research.</div> کرفس کوهی, ترکیبات شیمیایی, خواص درمانی, فلاونوئیدها, فتالید Kelussia odoratissima, Chemical Composition, Therapeutic Indication, Flavonoids, Phthalide 30 45 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-86-7&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Ahmadi خدیجه احمدی kh.ahmadi612@gmail.com 100319475328460040931 100319475328460040931 No Faculty of Agricultural Sciences, Shahed University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Heshmat Omidi حشمت امیدی omidi@shahed.ac.ir 100319475328460040932 100319475328460040932 Yes Faculty of Agricultural Sciences, Shahed University, Tehran, Iran دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Majid Amini Dehaghi مجید امینی دهقی amini@shahed.ac.ir 100319475328460040933 100319475328460040933 No Associate Professor, Department of Agriculture and Plant Breeding and Medicinal Plants Research Center, Faculty of Agriculture, Shahed University, Tehran, Iran دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Hassanali Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی naghdibadi@yahoo.com 100319475328460040934 100319475328460040934 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی کرج، ایران