fa بررسی تأثیر باکتری محرک رشد <i>Pseudomonas putida</i> بر تغییرات اسانس رزماری (<i>Rosmarinus officinalis</i> L.) تحت آبیاری پساب تصفیه‎شده شهری كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه:</span><span style="font-size:11.0pt;"> عوامل محیطی و تنظیم‌کننده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های زیستی بر صفات مرفوفیزیولوژیک و فیتوشیمیایی گیاهان تأثیر دارند.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف:</span><span style="font-size:11.0pt;"> هدف از این مطالعه، بررسی رشد و عملکرد گیاه رزماری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Rosmarinus officinalis</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در همزیستی با ریزوباکتری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های محرک رشد گیاه (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PGPR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) تحت آبیاری با فاضلاب تصفیه شده شهری بود.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی:</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این مطالعه در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه کاشان بر اساس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">RCBD</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) با سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل القای باکتری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PGPR (<em>Pseudomonas putida</em> Strain R112</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در دو سطح تلقیح و عدم تلقیح و همچنین تصفیه فاضلاب تصفیه شده شهری در پنج سطح صفر (شاهد)، 25، 50، 75 و 100 درصد در دقیقه بود.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج:</span><span style="font-size:11.0pt;"> بیشترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میزان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وزن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و خشک</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اندام</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هوایی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تلقیح شده با باکتری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تیمار شاهد آبیاری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و نیز کمترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقادیر آن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهان تلقیح نشده و آبیاری با 100 درصد پساب تصفیه شده حاصل شد. چنان که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وزن تر و خشک اندام هوایی به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ترتیب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میزان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">44/53 و 35/71</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">درصد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نسبت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاهان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تلقیح شده با باکتری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عدم</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">استفاده از پساب تصفیه شده کاهش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یافت.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">همچنین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بالاترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">درصد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اسانس</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رزماری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در گیاهان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تلقیح شده با باکتری و تیمار 50 درصد پساب شهری حاصل شد.</span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">&lrm;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">گیری:</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رشد و عملکرد رزماری با افزایش درصد فاضلاب افزایش یافت و تلقیح باکتری‌های تقویت کننده گیاه باعث افزایش تحمل گیاه شد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Background: Environmental factors and biological regulators have effects on plants morpho-physiological and phytochemical charecteristics.<br> Objective: The aim of this study was to investigate the growth and yield of <em>Rosmarinus</em> <em>officinalis</em> in coexistence with plant growth-promoting rhizobacteria (PGPR) under purified urban wastewater.<br> Method: This study was done in research greenhouse of University of Kashan, Iran, on the base of factorial experiment in as a randomized complete block design (RCBD) with four replications. The treatments included PGPR (<em>Pseudomonas putida</em> strain R112) in two levels of inoculation and non-inoculation and also, urban purified wastewater treatment at five levels of 0 (control), 25, 50, 75, and 100 % v/v.<br> Results: The highest fresh and dry weight of aerial parts were obtained in plants inoculated with bacteria and irrigation control treatment, as well as in the least in non-inoculated plants and irrigation with 100% purified wastewater. The fresh and dry weights of aerial parts decreased by 53.44% and 71.35%, respectively, compared to plants inoculated with bacteria and non-use of treated wastewater. Also, the highest percentage of rosemary essential oil was related to treatment of inoculated plants with 50% treatment of wastewater.<br> Conclusion: The growth and yield of rosemary decreased with increasing the percentage of wastewater and inoculation with plant growth promoting bacteria increased the plant tolerance.</div> رزماری, آبیاری, اسانس, باکتری محرک رشد, پساب تصفیه شده شهری Rosemary, Irrigation, Essential oil, PGPR, Urban Purified Wastewater 212 226 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-2101-2&slc_lang=fa&sid=1 Reza Dehghani Bidgoli رضا دهقانی بیدگلی dehghanir@kashanu.ac.ir 100319475328460034909 100319475328460034909 Yes Department of Range and Watershed Management, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Mona Ghiaci Yekta مونا غیاثی یکتا yekta@imp.ac.ir 100319475328460034910 100319475328460034910 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران